Kripto Bilim & Teknoloji

Apple, NFT Sektörüne Adım Attı. Peki Bu Ne Demek?


Uğur İşçeviren 27 Eylül 09:58

Dünyanın en büyük teknoloji şirketi Apple resmi olarak uygulamalarında NFT satışına izin vereceğini açıkladı. Kullanıcılar, dijital sanatçılar ve uygulama geliştiriciler artık ekosistem içinde NFT alışverişi yapabilecekler. Bu haber doğal olarak teknoloji dünyasında büyük etki yarattı. Hem olumlu hem de olumsuz... Gelin haberin detaylarını ve olası durumları inceleyelim.

Öncelikle bu konuyu şu açıdan değerlendirmek gerek. NFT ve doğal olarak blokzincirler -yani kripto varlıklar- yavaş yavaş kabul görmeye başlıyor. Aslında daha evvel Gucci, Dolce&Gabbana, Samsung, Nike, Adidas, Starbucks gibi firmalar NFT piyasasına adım atmışlardı. Ama bunu Apple gibi trend yaratan bir firmanın yapması bambaşka bir konu. Bunun örneğini defalarca gördük: Eğer bir şeyi Apple yaparsa o şey trend olur! Bu yüzden Apple'ın, resmi olarak NFT sektörünü tanıması insanların bu konuya olan yaklaşımını baştan aşağı değiştirecektir. Belki de 1 sene sonra herkesin kendine ait bir NFT profili olacak ve bu profillerin değeri üzerinde bir yarış olacak. Çünkü Apple bunu heyecana (ya da trende) dönüştürmeyi başarıyor. Bu açıdan Apple - NFT kaynaşması çok değerli olacak. Daha doğrusu NFT artık daha bilinir ve değerli bir kavram olacak.

Apple yine kendi kurallarını koyuyor

Ne var ki -başlangıç itibari ile- tek olumlu taraf bu. Çünkü Apple bu tanışmayı öyle katı kurallarla yaptı ki birçok NFT tasarımcısı ve tüccarı ateş püskürdü. Hatta birçoğu bu haberi olumsuz karşıladı. Apple'ın yaptığı açıklamada 2 can sıkıcı detay vardı. Bunlardan birincisi NFT takasına izin veren bu uygulamalardaki komisyonu %30 olarak belirledi. İkincisi ise bu takasın fiat para birimleri ile olabileceğini söyledi. Yani iOS üzerinde NFT alacaksanız dolar ile alışveriş yapacaksınız.

İkinci kısımdan başlayalım. NFT, değiştirilemez bir tokendir. Yani sadece alan kişiye ait olan bir kripto varlıktır. Bir kripto varlığın dolar gibi bir fiat para birimi üzerinden değer görmesi blokzincirler felsefesine aykırı. Zira NFT piyasasının değerini belirleyen şey dolar olursa bu mevcut kripto varlıklar için tehlike arz eder. Yani etheryum ya da solana üzerinden NFT varlıklarına değer biçen insanların yarattığı bir dünyaya, bir anda dolar ile kurşun sıkan bir anlayış. Üstelik bu anlayışın trende dönüşmesi yüksek ihtimal. Yani sosyal medya zenginleri bu işe heyecanlanırsa esasen meselenin özü kaybolabilir. NFT bir kripto olmaktan çıkıp dolar karşılığı olan bir eğlenceye dönüşebilir. Evet; değerli bir varlık olur ama nasıl? İşte kripto dünyasının birçok figürü bu duruma isyan ediyor. Ellerinden kayıp gidecek bir yıldız misali...

Ancak buna böyle bakmayanlar da mevcut tabii. Apple'ın yaratacağı hacmin bir NFT şenliğine dönüşeceğine inananlar da var. Yani en iyi günlerinde bile 1 milyon kişiye erişen bu sektör artık 1 milyar kullanıcı ile baş başa olacak. Sektörün en güçlü temsilcilerinden biri olan Gabriel Leydon olaya son derece sıcak yaklaşıyor. Ona göre bu durum 1 milyarlık bir kitleye erişen uygulamaların yaratacağı ekosistem ile piyasa daha da büyüyecek.

En çok Apple kazanacak

Diğer konu da Apple'ın açıkladığı acımasız ve anlamsız komisyonlar. Ülkemizdeki vergilerden daha agresif bir fiyat politikası!.. Bu durum da sektörün en büyük iki oyuncusu olan OpenSea ve Magic Eden platformlarının tepkisini çekti. Normal şartlarda -yıllardır alışığımız- oran % 2-3 arasında değişir. Bu platformlar da varlığını bu komisyonlarla devam ettiriyor. Ne var ki artık Apple telefonlar ile uygulama üzerinden kolayca bu alışverişi yapmak için Apple'a da %30 ödemeliyiz. Bu da doğal olarak bu uygulamalardaki fiyatlara yansıyacaktır. Zaten korkutucu olan da bu. Fiyatların yükselmesi... Nitekim Solana ağının NFT marketi Magic Eden halihazırdaki programını iptal edip iOS uygulaması çıkarmayacağını açıkladı. Sonrasında Apple %15 teklif ettiyse de kabul görmedi. Bilenler bilir; Apple acımasızsa kripto dünyası daha da acımasızdır.

Apple’ın komisyon kesintileri, NFT oyuncularını App Store’dan uzak tutmaktan sorumlu.

Magic Eden pazarının kurucusu Sidney Zhang

OpenSea tarafında henüz net bir hareket yok. Ama onların yerine sesini yükselten birileri var. Epic Games CEO'su ve Apple'ın belalısı Tim Sweeney... Ona göre Apple durdurulmalı! Çünkü Apple, kendi ekosisteminde rekabet yaratacak her uygulamayı öldürüyor. Uygulama içi satın alımlarda acımasız fiyat politikaları ile rekabeti ve ticareti ortadan kaldırıyor. Üretici ve geliştiriciler açısından bu son derece acımasız durum üretkenliği de etkiliyor ve piyasaya zarar veriyor.

Microsoft ve Apple

Yine bu konuya da diğer taraftan bakanlar var. Bu komisyonlar ile yükselen fiyatların önemsiz -hatta iyi- olduğunu düşünüyorlar. Böylece bu fiyatları seve seve ödeyecek kitle ile NFT piyasasının hacmi artacak. Hem de hiç olmadığı kadar... Yani dijital sanatlar Apple sayesinde değer kazanacak. Burada da devreye Bill Gates'in aptal teorisi kavramı giriyor. Malum; kendisi “Aptal teorisi, bireylerin bir ürün satın alırken başka birinin daha da fazla bir meblağ ödeyeceğini düşünerek umutla satın almasından oluşuyor.” diye düşünüyor. Ona göre NFT piyasası da bundan fazlası değil! Milenyumun en büyük iki teknoloji şirketinin ve temsilcilerinin olaya yaklaşımı aslında çok da şaşırtıcı değil. Gelenekselci Microsoft ve yenilikçi Apple... Her ikisinin de kapitalist ve agresif politikaları ortak nokta ama Apple -Bill Gates ve Microsoft'un aksine- bu yeni anlayışa adapte olup kar etmenin peşinde!

NFT sektörü 2021 yılında 40 milyar $ hacme ulaşmıştı. Şu sıralar kripto piyasalarındaki durgunluk bu piyasayı da vurdu. Ancak NFT üzerindeki heyecan sönmedi. Tahminlere göre 2030 yılına kadar 230 milyar $'lık bir hacim olacak. Üstelik işin içine Apple girdikten sonra bu rakamlar çok daha olası. Ne var ki birçoklarına göre Web 3.0 kendi değerlerini yaratırken Web 2.0'ın en büyük temsilcilerinden birine yem olmak üzere. Yani biz Web 3.0 için hazırlanırken aslında Web 2.0 hala hakim güç.

Bu sadece Web 2.0 ile Web 3.0 savaşı değil. Emin Gün Sirer'in dediği gibi kripto varlıklar ile geleneksel borsaların savaşı, merkezi hükümetler ile merkeziyetsizliğin savaşı. Mevcut düzen belli. Bu değişecek mi? Apple NFT kavramına adapte olarak beraber büyümek zorunda mı kalacak yoksa NFT tamamen Apple ve Web 2.0 ürününe mi dönüşecek? Bekleyip göreceğiz. Fikirlerinizi yorumlara yazabilirsiniz.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum