Kripto Gündem

Bitcoin ve Kripto Piyasalarına Neler Oluyor?


Uğur İşçeviren 10 Mayıs 13:38

Aylardır süren ayı sezonu ile adeta ayılardan daha çok kış uykusuna yatan kripto yatırımcıları, son 2 gündür çöldeki bahtsız bedevi gibi hissediyor. Nedeni Bitcoin ve kripto piyasalarındaki tarihi düşüş. Yani elinde kripto olan kimse şu an emniyette değil. Geçen yıl zirveye çıkan Bitcoin, bu düşüş derinleşirse "deniz seviyesine düşer mi?" korkusuyla baş başa. Peki bu düşüşün merkezinde ne var? Neden durmadan düşüyoruz?

Hiç uzatmadan en kestirme cevabı vereyim. LUNA!.. Daha doğrusu Terra Vakfı'nın yarattığı "algoritmik stabil USD" modeli. Kısa sürede piyasanın en güçlü yatırımlarından biri olan LUNA, şu an -bütün yaşananlara rağmen - 9 milyar $'a yakın market hacmine sahip. (Muhtemelen birkaç gün içerisinde dibe dalacaktır ama hala hacmi çok fazla) Peki 9 milyar dolar hacme sahip bir coin nasıl piyasayı bu kadar allak bullak etti?

Bunu anlamak için önce LUNA'nın çalışma modelini anlamak gerekli. LUNA, Terra fonuna ait bir yatırım aracı. Çalışma mantığı da yine kendilerine ait bir stabil coin olan UST ile ilişkili. Aralarındaki ilişki basitçe şöyle: Stabil coin olan UST 1 doların altına düşerse arbitrajcılar LUNA karşılığı olarak UST alır. Böylece LUNA yanar. Aksi durumda ise UST yakılır. Böylece UST fiyatı devamlı olarak dengelenir ve 1 $ civarında gezer.

LUNA ponzi bir sistem mi?

Ancak bu modelin bir handikapı var ki bugün yaşadıklarımız bundan ibaret: LUNA-UST ilişkisi optimum durumlarda ve organik alışverişte tutarlılık arz ediyor. Yani arz-talep ilişkisindeki dengeyi bozacak büyük hareketler sistemi çökertiyor.

İşte normal şartlar altında her şeyin çok güzel olacağını hayal eden Terra da buna güvenerek yakın zamanda piyasada BTC, ETH ve AVAX aldı. Yani piyasanın en güçlü yatırım araçlarını rezerv etti ve bu alımlar -ki BTC varlığı 3 milyar dolara yakın- ile fonu teminatlandırıldı. Yani meşhur Türk atasözündeki o elim hatayı yaptı. Borç para ile iş yapılmaz. İşte Terra'nın yaptığı bu oldu.

Kendisine ait UST'nin en büyük stabil coin olmasını arzulayan fon, İmar Bankası misali yüksek faiz ile (%20) piyasadaki stabil parayı kendi sistemi üzerine çekmek istedi. Böylece küçük yatırımcıya kendisine bağladı. Ancak büyük yatırımcıda büyük bir hata yaptı. Yabancı sosyal medya kanallarındaki iddiaya göre Genesis Trading isimli firma, Terra Luna'nın kurucusu Kwon'a 1 milyar UST karşılığında OTC Bitcoin satışı gerçekleştirmiş. Yani Terra fonunun kendi sistemini teminatlandırmak için aldığı BTC karşılığında 1 milyar $'lık UST bu firmada ve ne yazık ki onlarda bu yüklü satışı yaparak normalde 1 $ olması gereken pariteyi bir anda 0.90 seviyesine indirdiler. (Bilgi için @EfeBulduk teşekkürler.)

Bu büyük düşüş ile panikleyen küçük yatırımcı haklı olarak korktu ve onlar da terk etti. İyice gerilen ipler LUNA'nı güçlü yatırımcıları olan Alameda ve Jump Trading ile gevşetilse de UST hala tutunamıyor ve şu 0.7 $ seviyesine indi. Evet; şu an 1 $ karşılığı aldığınız 1 $ ne yazık ki 1 $ değil. Olan yine parasını sisteme kilitleyen yatırımcıya oldu çünkü artık çıkamıyor da.

Yine mi Justin Sun?

Bütün bunlar olurken Terra tarafından beklenti şu: LUNA basıp UST'yi tekrar dengelemek... Ancak bu durumda LUNA müthiş değer kaybı yaşayacağından henüz bu anlamda ciddi bir müdahale yok. Çünkü Terra vakfının en nihai amacı şu ki UST'yi en büyük stabil coin yapmak. Ne yazık ki bu saatten sonra o dikişin bir daha tutması zor. En azından küçük yatırımcı mağdur olmamalı.

Bütün bunların yanında karanlık tarafta konuşulan biri daha var: Tron blokzincirinin kurucusu Justin Sun... Yakın zamanda Tron ağında ait stabil coin USDD'yi tanıttı Sun. Aynı UST rezerv para sistemi gibi modelle çalışıyor. Ancak büyük bir fark ile!... Fon hem Tron ağının gücünün hem de Justin Sun'ın kişisel servetinin desteğine sahip. Yani Genesis gibi bir firmanın yapacağı 1.5 milyar $'lık atağı kolayca savuşturabilir. İşte bu yüzden birçoklarına göre Sun, önce en büyük rakibini yıpratıyor. Böyle Çinli düşman başına!...

Yine de henüz belirsizlik hakim. Sebeplerde de piyasada da... Ortada kesin olan bir şey var ki o da Terra vakfının bir çuval inciri berbat ettiği. ÜStelik sadece kendi coini değil teminat gösterdiği BTC ve AVAX da bu durumdan muzdarip. Çünkü piyasada ellerindeki BTC, ETH ve AVAX'ı satacaklar korkusu hakim ki zaten bir miktar rezerv satıldı. Ancak yetmedi! Yani LUNA sadece kendi ayağına sıkmadı. Her an satış yiyecek BTC ve ETH'ler yarattı. Özellikle hacmi nispeten düşük olan AVAX şu sıralar en çok etkilenen coinlerden biri. AVAX'ın kurucusu Emin Gün Sirer, şu sıralar muhtemelen Terra ekibine sevgiler yolluyordur. Biz de öyle. Zira Bitcoin ve kripto piyasalarında son yılların en yıkıcı etkisine sebep olan Terra, sadece kendisini değil piyasayı da küçük yatırımcıyı da dağıttı. Bakalım piyasa bu manipülasyondan ne kadar yara alarak çıkacak?

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum