Astroloji

ENNEAGRAM VE KENDİNİ BİLMEK ÜZERİNE


Çağlan Tunçbilek 2 Haziran 15:29

2000'lerin ortalarına doğru enneagram denen bir "kendini bilme" sistemine rast geldim. İsim ilginçti. Bu ne acaba diye bakınırken geldiğim noktada açıkçası hala bu sistemi çalışıyorum. Enneagrama 3-4 yıl çalıştıktan sonra hipnoz çalışmam da bitmişti. Hemen akabinde hipnoz hocamdan enneagramı, İzmir'de öğretmek için teklif aldım. Teklif çok hoşuma gittiğinden kişişel gelişim merkezinde tanıtım semineri verdim. Seminer bittiğinde bir sessizlik oldu ve en önde oturan bir bayan düşük bir sesle "biraz zormuş" dedi. Yıl 2009'du ve bu benim için önemli bir farkındalık oldu.

Ennegram herkesin seveceği bir şey değil! Üstelik bir çok kişi bu kendini bilme sistemine en fazla bir defa vakit ayırıyordu. O da sadece, 9 kişilik tipinden hangisi olduğunu öğrenip "kısaca(!)" temel özelliklerini öğrenmek içindi. Yani genel bakış açısı, astroloji ve numerolojiye bakış açısıyla aynıydı. Öğrenmek isteyenlerde gördüğüm şudur: İnsanlar "öğrensem mi bunu?" diye düşünüyorlar, çoğunlukla sıkıcı geliyor ve vazgeçiyorlar. 2015-16'ya kadar enneagram videolarında izleme ortalama 10.000 iken bu yazıyı yazarken baktığımda ortalama izleme 50.000'e çıkmıştı. Ne gariptir ki "Sturbucks'ta Enneagram Tipolojileri" diye öğretme amacı olmayan magazinsel bir video olunca 350.000 izleme olmuş.

Enneagram ve CIA, KGB, MI6

Yine magazinsel devam edelim. CIA, MI6, KGB gibi istihbarat teşkilatları ve dünyanın en zengin firmalarının personel seçiminde, enneagramı yoğun şekilde kullandığını söylüyorlar. Bu kadar yıl çalıştıktan sonra bu durum bana oldukça mantıklı geliyor. Yine psikiyatri ve psikoloji bilimine de enneagram girmiştir. İlgi duyan psikologlar enneagram kursu alabilmekteler.

Yunanca  ennea  (dokuz) ve  grammos  (sembol) kelimelerinden türeyen enneagram, eski geleneklerden doğmuştur. Esas kökünün, Pakistan dağlarında yaşayan sufiler olduğu da söylenmektedir. 1915 ve sonrasında George İvanoviç Gurdjieff tarafından bir kendini bilme sistemi olarak tanıtımı yapıldı. Daha sonra 1960'larda Arica Okulu'nun kurucusu Oscar Ichazo, Enneagram diyagramının etrafına dokuz kişilik tipi yerleştirdi. Kısa bir süre sonra, Claudio Naranjo ve Berkeley, enneagramı modern psikolojide ortaya çıkan gelişmelerle bütünleştirdiler. Benim en beğendiğim Enneagram ustası Don Richard Riso'dur. Ardından Helen Palmer'dır.

Enneagram insanı 9 kişilik tipine ayırır:

  • 1: Yenilikçi/mükemmeliyetçi
  • 2: Yardımsever/verici
  • 3: Başarı/performans odaklı
  • 4: Bireysel/özgün
  • 5: Araştırmacı/gözlemci
  • 6: Sadık/şüpheci
  • 7: Meraklı/maceracı
  • 8: Meydan okuyan/koruyucu.
  • 9: Barışçı/arabulucu

İnsan hemen hangi kişilik tipi olduğunu merak ediyor değil mi? İşte esas sorun burada çıkıyor. Kişilik tipini belirlemede testler kullanılıyor. Psikoloji ve psikiyatride, böyle testlerin doğruluk payının %50'yi geçmediği bilinir. İnsan doğal olarak kendini bir noktaya kadar tarafsız değerlendirmekte. Yanlış değerlendirmelerde elbette bir kasıt aranmaz. Ancak testlerde verilen cevaplar kişilik tipinin yanlış çıkmasına neden olabilir.

Pratik uygulamalar

Şöyle kısa bir Türkçe internet taraması yaptığımda ünlülerin kişilik tiplerinin belirlenmesinde %50 ve altı bir başarı olduğunu gördüm. En yüksek başarılı kişilik tipleri olarak 4, 8 ve 9 gözüküyor. Ama bu 3 kişilik tipinde de başarı %50 civarıydı. İşin gerçeği şudur: İtiraf etmeliyim ki yukarıda saydığım kişilerden Don Richard Riso (R.i.p.) dışında kimse, size kesin olarak kişilik tipinizi söyleyemez. Şansınız görüldüğü üzere % 50'dir. Kendi kişilik tipini yanlış bildiğini düşündüğüm enneagram eğitimcileri olduğunu söyleyebilirim. İnsanın enneagram eğitimcisi olabilmesi için ilk kural, önce kendi kişilik tipini doğru belirlemiş olmasıdır. Elbette tek yeterlilik bu değildir. Zaten eski çağlarda sufiler bu nedenle bu konuyu topluma açıklamamışlardır.

Enneagram aslında tüm ezoterik öğelerle birlikte çalışır. Astroloji ve numerolojinin üstündedir. Anlaşılması çok daha zordur. Zaten bu çağda bile kimsenin doğru düzgün ilgilenmemesinin nedeni de budur. Bilirsiniz ama anlamakta zorlanırsınız. Her şey çok yakındır ama aynı zamanda çok uzaktır. Üstad Riso'dan sonra aslında üstüne hiçbir şey koyamadılar. Elbette yatay olarak didiklemedikleri kalmadı. On binlerce kişi üzerinde yapılmış araştırmalar (özellikle Helen palmer'ın yaptığı), Riso seviyesinde enneagramı bana göre % 100 ispatlamıştır. Bu açıdan bütün enneagram emekçilerine kendi adıma teşekkür etmek zorundayım. Bu şekilde 4 ila 5000 sayfa güvenilir bilgi hacmi oluşmuştur.

Enneagramı bireyin seçeceği işi belirlemede, psikolojisini nasıl düzelteceğini belirlemede kullanabilirsiniz. Eş seçiminde de kullanabilirsiniz. Ailenizde, iş yerinde ilişkilerinizi kolaylaştırmak için kullanabilirsiniz. Psikiyatrik hastalıkların teşhisinde kullanabilirsiniz. Tabii ki teorik olarak... Belirttiğim gibi testlerle bir bireyin kişilik tipini gerçekçi şekilde belirleme ihtimaliniz %50'dir. Bu nedenle bir türlü yaygınlaşamamıştır. Çünkü bu haliyle tam güvenilir değildir.

Yaklaşık 20 yıl çalıştıktan sonra size enneagramı tüm ezoterik konularda kullandığımı söyleyebilirim. Bu yapıyı kullanmak için tecrübe dışında, sabır, gözlemcilik ve anlama aşkı da gerekmektedir. Enneagramda ilerlemeyi engelleyen bir başka konu da insanlara çeşitli şekillerde üstünlük sağlamak ve yargılayıcılığı desteklemek amacıyla kullanmaktır.

Enneagram ve Mbti

Enneagramı anlayamamak kendi içinde bir çok zorlamalara neden olmuştur. Bu öğretiyi bir türlü tam kullanamamak Mbti diye -bence- asparagas bir sistemi bile ortaya çıkarmıştır. Bu sistemde sözde 16 kişilik tipi vardır. Elbette böyle bir şey yoktur. Batılı kafası her şeyi paketleme, satma ve herkesin anlayacağı bir yapıya sokmak istiyor. Bu çaba güzel ama kuantum fiziği, enneagram ve benzeri birkaç konu için geçerli değildir.

Bu yazıyı kargala!
1 Yorum
Emel Yıldırım Bulak
Emel Yıldırım Bulak
14:58 @ 02.06.2022
Hiç bilmediğim bir konuda bilgilendim..Kişilik tipimi bilmeyi ben de çok isterim .. Yazıda geçen modellemelerin hepsinden karışık var sanırım ben de… Emeğine sağlık Çağlan…
1 yanıt
çağlan tunçbilek
14:17 @ 05.06.2022
teşekkürler