Kitap & Edebiyat Sinema & TV

Gurur Ve Önyargı/ Darcy ve Elizabeth: Austen


İngiliz yazar Jane Austen'ın, ''Gurur ve Önyargı'' ve aynı zamanda ''Aşk ve Gurur'' şeklinde dilimize çevrilen eseri. Bana kalırsa kesinlikle "Gurur ve Önyargı" adı daha güzel. Zira kitabın kadın karakteri önyargıyı, erkek karakteri de daha çok gururu yansıtıyor. Bu kitap, klasik severlerin en iyi aşk romanlarından biri olarak kabul ettiği yapıttır. İtiraf etmeliyim ki; seneler önce kitaba ilk başladığımda yaklaşık elli sayfasına kadar okuyup bırakmıştım. Bayan Bennet'in kızlarına zengin koca arayan ucuz tavrı çok sinir bozucuydu. O günden bu güne, en sevdiğim aşk romanı haline nasıl geldiğini anlatacağım şimdi sizlere. Öncelikle yazarımızın edebi kimliğine çok kısa değinelim. Jane Austen, İngiliz orta ve üst sınıfının yaşamlarını kitaplarına ustalıkla aktarmasıyla; esprileri, sosyal gözlemleri ve 19. yüzyılın başlarındaki kadınların yaşamlarına dair içgörüleriyle dikkat çeken İngiliz bir romancı. Kendi güçlü zihnini ve kişiliğini, toplumsal olarak kendi kendini yok etme noktasına kadar kullanmaya meyilli bir kadın aynı zamanda. Kadının toplumdaki kaderine dair çalışmaların ustası Jane Austen'ın hayatı, romanlarına oldukça benziyor. Öyle ki zorlayıcı kişiliği, hızlı zekası, son derece gelişmiş gözlem gücüyle Austen, karakterlerine kendini de ustalıkla dahil ediyor.

Gurur ve Önyargı

Başlangıçta kitabın adı, ''İlk İzlenimler'' olarak düşünülse de ''Gurur ve Önyargı'' olarak son halini almıştır. Başlıkta vurgulanan bu iki kelime, romanın ana teması ve fikirleri açısından çok önemlidir. Bazı hikayelerin zamana karşı direnebileceği evrensel olarak kabul edilen bir gerçektir. Gurur ve Önyargı da aradan geçen iki yüz yıla rağmen, hala en çok okunan aşk romanları sıralamasında başlarda yer alır. Kitabın konusu, doğrusal kronolojik bir yapıyı takip eder. Jane Austen eserlerinde dönemin İngiltere'sindeki ahlak ve yaşam tarzını, kadınların sosyal yaşamdaki konumlarını sıkça irdelemiştir. Bu kitapta da okuyucuya bir aşk hikayesi anlatır gibi görünürken öte yandan sınıfsal farklılıkları ve toplumsal sorunları eleştirir. Austen eserinde, kırsalda yaşayan bir ailenin beş kızından ikincisi olan Elizabeth -Lizzy- Bennet'in hikayesini anlatıyor. Aynı zamanda Bay Darcy ile olan ilişkisinin gelişimi ve onun hakkındaki tüm yanlış anlamaların çözülmesi evrimi etrafında dönüyor. Diğer karakterler arasında Lizzy'nin büyük kız kardeşi Jane ve Bay Bingley ilişkisi göze çarpıyor. Hemen sonra küçük kız kardeş Lydia ve Bay Wickham eşleşmesi yer alıyor. Kitapta Elizabeth'in ailesi, özellikle görgüden yoksun annesi ve aptal kız kardeşi Lydia tasvirleri genellikle komiktir. Bu iki karakter romanın ruh halini düşünceli romantik dramdan uzaklaştırarak kişilik ve sosyal yapıların komik bir keşfiyle harmanlıyor. Ayrıca kızlara karşı kullandığı dilde, gülünç derecede resmi ve iddialı bir kuzen olan Bay Collins'i de komik buldum. Austen'ın, kızların onun davranışlarına karşı kahkahalarını dizginlerken okuyucuları da mizaha davet ettiğini hissettim. Ona yakışır bir şekilde ve zekice...

Bay Gurur ve Bayan Önyargı

Bay Darcy; hem gururlu hem de önyargılı bir karakterdir. Varlıklı bir beyefendi olan Darcy, yüksek sosyal konumu nedeniyle ulaşılmaz bir adamdır. Otorite figürü olarak ayrıcalık görmeye alışkındır. Ayrıca dönemin sosyal davranış kuralları, daha düşük sosyal konumdaki karakterler tarafından saygıyla muamele görmesini sağlar. Ancak Darcy'nin gururu rahatsız edici şekilde göze çarpıyor. Öyle ki, kendisini etkileşimde bulunduğu diğer karakterlerden üstün gördüğünü açıkça ortaya koyuyor. Elizabeth ise diğer kardeşlerden daha farklı genç bir kadın. Dönemin İngiltere'si, kadını pasif sosyal bir yerde konumlandırırken Lizzy buna muhalif bir karakter olarak dikkat çekiyor. Zekası, dürüstlüğü, entelektüelliği ve erdemli bir genç kadın oluşu yaşadığı toplumda onu diğerlerinden ayırıp öne çıkarıyor. Fakat karşılaştığı muamelenin de etkisiyle önyargılarının acısını da çekiyor.

Son söz

Gurur ve Önyargı kitabında günlük olaylar realist bir tarzla sunulmuştur. Aile içi mücadelelerin daha sansasyonel hikayeler kadar ilginç olabileceğini göstermekte oldukça etkili bir eser. Okuyucular, olay örgüsünü karakterlerin yaşadığı gibi yaşarlar. Herhangi bir özel anlatım tekniği yoktur. Roman, Bennet kardeşlerden erdemli karakterlerin refah ve mutlulukla ödüllendirildiği bir sonla biter. Evet, kitabın sonundan bahsettim. Başlarda girişinden dolayı elime alıp alıp bıraktığım kitap nefis bir sonla bitti çünkü. Herkesin öz farkındalığa ve huzura erişini görmek iyiydi. Ben Darcy karakterini gururlu olmasına rağmen çok sevdim. Aşık olan bir adamın gururu nasıl bertaraf ettiğine şahit olmak kusursuzdu. Elizabeth karakterini de çok beğendim. Duruşu, meydan okuyuşu Austen'in kendinden yola çıkarak yarattığı bir karakter olduğunu açıkça gösteriyor. Kitapların diğer formlarına düşkünlüğümü tekrar dile getirip size kitabın filmini de izlemenizi tavsiye ederim. 2005 yapımı; Darcy karakterini Matthew Macfadyen'ın, Elizabeth karakterini Keira Knightley'in canlandırdığı harika bir film. Uyarlama filmler kitabı tam yansıtmasa da kitaptan ayrılmadan kurgulamayı iyi başarmışlar. Keyifli okumalar. İyi seyirler. Her nerede olursanız olun, karga.la maya devam edin.
Bu yazıyı kargala!
0 Yorum