Bilim & Teknoloji

Hangi CEO Daha İyi: Steve Jobs vs. Tim Cook


Uğur İşçeviren 28 Ağustos 16:49
Geçtiğimiz günlerde Apple CEO'su Tim Cook, -hak ettiği üzere- şirketin tam 750 milyon dolarlık hissesini prim olarak aldı. Ülkemizdeki memurların zam tartışması arasında bu para, elbette çok fazla gelebilir ama Cook'un avukatları imzayı atarken bu tazminatı en başında ekletmişti sözleşmeye. Yani mesele sözleşmeyi doğru aracılarla imzalamakta. Belki de memurlar bu noktada daha dikkatli davranmalı. Tim Cook sözleşmesinde akılcı bir tavır sergileyip hisse satın aldığından mıdır bilemeyiz ama şirketi 10 sene öncesine göre getirdiği yeri görmemek imkansız. Artık hem Apple hem de hisseleri çok daha değerli. 2011 yılında oturduğu koltuğun başında, şirket tam %1200 değer kazandı. E tabii o hisseler de!.. Yani kağıt üzerinde her şey mükemmel. Hatta o kadar mükemmel ki Steve Jobs sonrası dönem için tedirgin olan yatırımcılar, şu an muhtemelen "Allah Cook kuluna uzun ömür versin" diye dua ediyor. Peki Tim Cook, gerçekten bu kadar başarılı mı? Jobs'tan devraldığı koltuğu ne kadar başarılı yönetti? Daha doğrusu 2 trilyon dolarlık değere ulaşan ilk firma olan Apple, Jobs'un yarattığı imparatorluğun ekmeğini mi yiyor yoksa bu Cook'un eseri mi? Bu karşılaştırmayı yapmak zor. Ama herkesin hemfikir olduğu iki hususta, birbirlerine baskın oldukları noktaları var her iki CEO'nun. Temelde cesaretlerini kıyaslamak yanlış olacaktır. Çünkü çoğu kişi, Jobs'u cesur bir figür olarak değerlendirse de esasen Cook da son derece cesur hamleler yapmıştır. Sadece başka bir anlayışla...

Jobs her zaman farklı düşündü

Öncelikle Jobs'u ele alalım. Kendisi iflah olmaz bir inovasyon (yenilik) bağımlısıdır. Hatta bu öyle had safhadadır ki mesele ilham verici bir fikirse çalışanlarının tatili yoktur. Yani bir CEO olarak, Apple içinde pek sevildiği söylenemez. Ama içerideki bu sevgisizliğe sebep olan tutku öyle bir şeydi ki bugün -ben de dahil- milyonlarca insan hala Jobs hayranı olarak yaşamaktadır. Böyle bir tutku, bir markaya yöneldiğinde çığır açıcı fikirlere ve ürünlere dönüşürdü. Yani Jobs, sadece yeni bir ürün tasarlamazdı bizim için. Aynı zamanda tutkusu ile hepimize ilham verirdi.
Steve Jobs, belki şirketi trilyon dolarlık yapmadı. Çoğunlukla hayran kitlesine çalıştı. Apple kullanan ve seven insanların dışında kalanları, dışarıda bıraktı. Bu yüzden seveni kadar sevmeyeni de oldu. Çalışma arkadaşları gibi... Yani keskin bir karakter oldu Jobs. Bıraktığı ikonik ürünler olmasa belki de bu kadar saygı da görmeyecekti. Ama özellikle iPod, iPhone ve iPad ile hayatımıza hiç bilmediğimiz deneyimler kattı. Kişisel bilgisayarlar konusunda, o zamanlar için olmayan tasarımlarla geldi. Şirkette çalıştığı her gün bize ilham verdi. Tasarladığı ve tanıttığı ürünlere inandık. (Gerçi tanıttığı birçok fiyasko ürün de oldu ama konumuz dışında.) Dolayısıyla iş, yenilikçilik olduğunda Jobs bir adım önde. Ne ilginçtir ki milyonları yönetmekte, çalışanlarını yönetmekten çok daha başarılıydı.

Cook ile tüm dünya Apple kullandı

Tim Cook ise tam aksine bir lider. Çalışanları ona çok daha sıcak. Yatırımcıları için bir dahi. Aslında Apple'a gelmeden de öyleydi. Compaq firması için çalışırken şirketin dahi çocuğu idi ama Jobs hepimize yaptığı gibi onu da ikna etti. Yanılmamış diyebiliriz. En azından şirketin geleceği için... Çoğu kişinin batar gözüyle baktığı Apple'ı bir o kadar daha değerli bir şirkete çevirdi. Ancak bunu, Jobs'tan çok daha başka bir yöntemle yaptı. Belirttiğim gibi cesareti konusunda eleştiriyi hak etmiyor Cook. İnovasyondaki eksikliği cesaretsizliğinden gelmiyor. Aksine onun sihri başka. Bambaşka bir yerde gösterdi hünerini: Tedarik zinciri... Apple Jobs'lu dönemde yenilikçi olsa da coğrafi açıdan ve uyumluluk açısından son derece tutucu idi. Bu yüzden Çin gibi son derece zor bir pazara girmekten imtina etti. Ancak Cook, bu konuda adeta bir sihirbazdı ve hünerini hemen gösterdi. Kurduğu bağlantılar ile kısa sürede Çin ve Uzak Doğu'yu domine edecek atılımlar yaptı. Anavatanında değil gurbet ellerde büyüttü Apple'ı. Esasen bu, büyük hüner ve disiplin isteyen bir süreç ve Cook bunu büyük bir cesaretle yaptı. Sonucu ise daha çok Apple kullanıcısı ve daha mutlu yatırımcılar.
Ne var ki ürün yelpazesine baktığımızda Apple Watch ve Airpods dışında yeni bir ürün yok yıllardır Apple'da. Onların da devrimselliği tartışılır. Yine de tahminlere göre yaklaşık 130 milyon ünite Apple Watch satıldı. Yarısına yakını geçen yıl olmak üzere 220 milyon adet de Airpods... Yani Tim Cook ile adeta para bastı Apple. Ancak dramatik olmasa da azalan iPhone satışları, aşırı artan fiyatları ve yeni iMaclere yönelik eleştiriler de az değil. Çünkü sadece daha performanslı ürünler yetmiyor Apple tutkusunu dizginlemeye. (Huzurla uyu Jobs!)

Apple artık birçok ülkeden daha zengin

Her halükarda Apple daha çok kazandı. Belki de doğru strateji bu idi. Bu sürede daha yenilikçi olmaya gerek var mıydı? Tartışılır. Bunca ikonik ürün varken insanlara yepyeni şeyler sunmak her zaman doğru olmuyor. (Bakınız John Sculley!) Hatta Apple için belki de doğru sıra bile böyle olması. Eğer önce Cook sonra Jobs gelseydi bizim için pek de güzel anılar birikmezdi. Bu yüzden her ikisine de teşekkür etmek lazım. Hem aldığı mirasa daha fazla performans katan ve bunu ulaşılabilir kılan Cook'a... Hem de defalarca başarısız olsa da sonunda mutlaka hepimize ilham veren sihirbaza, Jobs'a...
Bu yazıyı kargala!
0 Yorum