Kripto Bilim & Teknoloji

Hayaller Las Vegas Hayatlar La Union: Bitcoin Şehri


Uğur İşçeviren 3 Mayıs 19:42

Bir kent düşünün. Sıfır vergili, enerji ihtiyacını jeotermal bir yanardağdan sağlayan ve tamamen Bitcoin ile finanse olan... Mümkün mü? Şimdilik pek uçuk gözükse de El Salvador başkanı Nayib Bukele bunu vaat ediyor: Bitcoin şehri... Koca bir ülkeyi Bitcoin'e bağladığını düşünürsek muhtemelen yapacak da... Peki başaracak mı? İşte orasını göreceğiz.

Projenin amacı adından mütevellit; Bitcoin şehri... Yani her şey Bitcoin üzerinden değerlenecek. Yemek, içmek, eğlenmek, çalışmak, gezmek, seyretmek, seks ve kumar... Yani Las Vegas gibi ama daha dijitali!.. Buna benzer bir projeyi daha önce Suudi Arabistan tanıttı. Burada bahsettiğimiz Neom ile Bitcoin şehri konsept olarak çok benzer. Bir yaşam alanından çok turistik özellikleri olan, zenginler için yaratılacak bir kent... En temel fark ise Neom finansal dengelerini elbette topraklarındaki zenginlikten elde edecek: Petrol!.. El Slavador'daki La Union ise tamamen Bitcoin ile finanse edilecek. Ayrıca Neom projesi, ekolojik dengeler üzerine çok daha duyarlı (!) olacağını iddia ediyor. Söz de Bitcoin şehri de öyle ya!

Arabistan'da benzeri var

Gelelim esas şehrimize. Bitcoin şehri, konut ve ticari alanlar, restoranlar, bir havaalanının yanı sıra bir liman ve demiryolu hizmetini içerecek. Devasa kent 270.000 nüfuslu La Union bölgesine kurulacak. Bölge halkı bu yatırımı hem dört gözle bekliyor hem de tedirgin. Bu projede zenginlik sadece projeye ve kentin ziyaretçilerine mi gelecek yoksa bölge halkı da faydalanacak mı? Burası soru işareti. Benzer endişeler, Neom projesinde de yerli halkı tasfiye etmekle sonuçlanmıştı.

"Burada, La Union'da çok az ticaret var. La Union, San Salvador'da gördüğümüz gibi, ekonominin büyümesine ve La Union'un değişmesine yardımcı olmak için Bitcoin şehri gibi daha fazla yere ihtiyaç duyuyor. Görülecek çok yer olmalı. La Union'da sadece koy ve belirli dükkanlarımız var."

Amilcar Alvarado - Yerli esnaf

Bukele, yakın zamanda resmi para birimi olarak yasallaştırdığı Bitcoin'e en çok güvenen devlet lideri. Bunu gerçekten inanarak mı yapıyor yoksa Bitcoin üzerinden manipülasyon mu yapıyor; bilemeyiz. Zira halk da şimdilik ona pek destek vermiyor. Daha doğrusu veremiyor. Çünkü bu sistem kullanışlı olsa da erişimi kolay değil. En azından sayılar öyle diyor.

Halk henüz alışamadı

El Salvador'daki yetkili ticaret odaları verilerine göre, yerel işletmelerin %86'sı Bitcoin kullanarak hiç satış yapmadı ve sadece %13,9'u yaptıklarını söyledi. Bu arada, yerel mağazaların %3,6'sı Bitcoin'in satışlarındaki artışa katkıda bulunduğunu söylerken, %91,7'si Bitcoin uygulamasının işletmeleri üzerinde hiçbir etkisi olmadığını bildirdi. İşte bu durum Bukele ile halkın henüz aynı yerde olmadığını gösteriyor. Halk Bitcoin'e hazır değil.

"Her şeyden önce, satoshilerin ne olduğunu, para biriminin kendisinin ne olduğunu anlamıyorlar. Halkın Bitcoin hakkında herhangi bir bilgisi yok. El Salvador, yüksek teknolojik penetrasyona sahip bir ülke değil. Yaşlılar Bitcoin kullanmayı bilmiyor. Chivo Cüzdan kullanan nüfusun büyük bir kısmının 20 ila 45 yaşları arasında."

Flores Lainez - El Salvador'daki kripto girişimi Chivo danışmanı

Bu ifadelerin yanına şunu da eklemek gerek. Dünya Bankası verilerine göre nüfusun yalnızca %50'sinin internet erişimi var. Üstelik yapılan anketlere göre halkın %91'e de Bitcoin'e karşı. İnsanların çoğu için hala baskın olan para birimi dolar.

Bukele vizyoner mi yoksa şovmen mi?

Peki bunca olumsuz veriye karşı Bukele nasıl bu kadar cesur davranabiliyor? Bitcoin şehri gerçek olabilecek bir hayal mi? Öncelikle Bukele zaten biraz çılgın. Ters taktığı şapkası ve kısa pantolonu ile standart bir devlet adamından çok pop yıldızını andırıyor. Zaten yaptığı birçok açıklamayı da konser edasında tanıtıyor. Konserlerin yaş ortalamasını tahmin edersiniz. Büyük İskender gibi devrimsel kent projeleri ile kendi hayalini bir tutan bir egodan bahsediyoruz. Bu ego ya Büyük İskender gibi tarihe geçecek ya da komik bir fıkra olarak...

Bukele'nin planındaki kritik kısım enerji. Bitcoin şehrinin güneydoğu El Salvador'daki Conchagua yanardağının yanına kurulacağını söyledi. Volkan, hem şehir hem de Bitcoin madenciliği için jeotermal güç sağlayacak. Söylediğine göre ekolojik olacak ama Bitcoin ile ekoloji, şimdilik pek yan yana gelen bir ikili değil. Yine bölgenin jeotermal gücünü daha evvel de elektrik üretimi için kullanacağını açıklayan Bukele, madencilik sorununa da aynı çözümü üretmeyi planlıyor.

Vergisiz yaşamak mümkün müydü?

Diğer konu ise kentin vergilendirilmesi. Şehir 1 milyar dolarlık tahvil alacak. Bu paranın yarısı enerji ve madencilik gereksinimi için harcanacak. Diğer yarısı da Bitcoin borsası için... Böylece sıfır vergi ile tamamen kendi içinde döngüye Bitcoin şehrinde merkezi borsa firmaları da yardımcı olacak. Kendi devlet menkul kıymetleri yasasını oluşturmayı planlayan El Salvador yönetimi, %10'luk KDV hariç gelir, sermaye kazancı, mülk, bordro ve belediye vergilerinin olmayacağına söz verdi. Gerçekten ilginç bir yöntem. Darısı biz Türklerin de başına!.. Hatta sıfır da istemeyiz; yarısı olsa keşke!

"El Salvador'da yaklaşan dijital menkul kıymetler yasaları, onu finans dünyasının yeni merkezi yapacak."

Samson Mow- Blockstream yöneticisi

Bölge Bitcoin simgesi gibi dairesel olarak kurulacak. İçeride her şey olacak. Yerleşim alanları, ticari alanlar, hizmetler, müzeler, eğlence barları, restoranlar, havaalanı, liman, demiryolu... Yani artık Vegas'ta olan sadece Vegas'ta kalmıyor. Dijital bir Vegas geliyor. İşin içine kumar girerse -ki muhtemeldir- Bitcoin volatilitesi ne hale gelir; siz düşünün.

Bitcoin şehrinin inşaatı, bu sene gerçekleşecek tahvil arzının ardından başlayacak. Bitcoin ve El Salvador üzerindeki etkilerini hep beraber göreceğiz. Dolayısıyla Bukele üzerindeki etkilerini de... Siz ne dersiniz? Bitcoin şehri, aya çıkan bir roket mi yoksa semalarda gezen bir balon mu?

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum