Aile & Çocuk

Helikopter Ebeveyn Olabilir Misiniz?


Mehtap Temur 25 Mayıs 07:23
Helikopter ebeveynlik, 1969 yılında Psikolog Haim Ginott’un bir çocuk danışanının, “Annem, başımda helikopter gibi dönüyor.” benzetmesi ile psikoloji literatüründe yerini almıştır. Öncelikle belirtmeliyim ki helikopter ebeveynler, çocuğunun etrafında pervane olurlar. Çocuğunun her şeyine yetişmeye çalışırlar. Günümüzde “helikopter ebeveynler”, çocuğunun sosyal ve öğrenim hayatlarında onu çok yakından takip edenlerdir. Çocuğunun üstlenmesi gereken sorumlulukları büyük bir hevesle üstlenirler. Çocuğunu tamamen kendilerinin uzantısı olarak gören, her sorunu onlar adına çözmekten mutlu olan ailelerdir. Çocuğun sıkılmasına olanak vermeden sürekli, her anını etkinliklerle doldurmaya çalışırlar. Ebeveynlerin her zaman çocukları ile ilgili endişeleri vardır. Çok fazla kontrolcü ve mükemmeliyetçidirler. Bana göre en belirgin özellikleri, çocuğunun yerine konuşmalarıdır. Örneğin; “Karnımız ağrıyor ve bugün biraz huysuzuz.” veya “Bugün çok ateşlendik ve hasta olduk.” gibi cümleleri çok duyarız.

Okul çağında çocuğu olan helikopter ebeveynler

Dokuz yıllık mesleki tecrübemde bu helikopter ebeveynlerle maalesef o kadar çok karşılaştım ki! Öncelikle şunu belirtmeliyim ki; bu tutumdaki ebeveynlerin, çocuğundan akademik beklentileri çok yüksektir. Çocuk okulda bir arkadaşı ile çatışma yaşadığında devreye girerler. Çocuğun yerine bu çatışmayı çözmeye çalışırlar. Öğretmenlerine, tabiri caizse "eğitmenlik" yaparlar. Çocuğun ödevlerini -örneğin proje ödevi gibi- kendileri yaparlar. Çocuğunun bu tarz proje ödevlerini yapamayacağını düşünürler. Kendi çocukluk geçmişiyle, çocuğunun şimdiki halini kıyaslar ve üst düzeyde gelecek kaygısı yaşarlar. Çoğunlukla çocuğunun yakınında ve kontrolünde olmasını isterler.  Bu ebeveyn kendi olmak istediği mesleği, çocuğunda görmek ister. "Ben doktor olamadım, o olsun" gibi…

Helikopter ebeveyne sahip çocuklar

Helikopter ebeveynler, çocuklarının bireyselliğinin gelişmesini kendilerine tehdit görmektedirler. Bu yüzden onlara bağımlı olması için ellerinden geleni yapmaktadırlar. Bu durum da çocuğu aileye bağlı değil de "bağımlı" hale getirir. Bu çocuk, ailesinin rızası ve izni olmadan bir şey yapamaz. Sürekli bir onaylanma ihtiyacı içerisinde olur. Bu tutumdaki ebeveynler, çocuğun kendine yetemeyen, değersiz, güvenilmez biri olmasına neden olduğu gibi kimlik gelişimlerine de engel olmaktadır. Çocuk, özgüven problemi yaşamakla birlikte düşük özsaygı duygusu geliştirir. İletişim kurma becerileri ve sosyal ilişkileri zayıftır. Özdenetim becerileri gelişmemiştir. Şişirilmiş bir egoya sahiptir. Hem nasıl olmasın ki?.. Sürekli ona “Mükemmelsin, çok akıllısın, harikasın.” diyen ebeveynleri vardır.

Helikopter ebeveyn olmamak için ne yapmalı?

Sizler ebeveyn olarak, çocuğunuzun baş etme becerilerini kazanması için ona fırsat verin. Yeni bir şey denemek konusunda çocuğunuzu cesaretlendirin. Bırakın da bazen başaramasın ve bir şeyleri yarım yapsın ama sorumluluk almayı öğrensin. Çocuğun yanında destekçi olun ama onun yerine bir şeyleri üstlenip yapmaya çalışmayın. Çocuğun kendinizden ayrı bir birey olduğunu kabul edin. Kurallar ve alışkanlıklar konusunda tutarlı olun. Bir konu üzerine "evet" dediyseniz, başka bir gün aynı konuda "hayır" demeyin. Yaşına uygun sorumluluklar verin. Çocuğun seçim yapmasına izin verin. Onların sorunlarını siz çözmeyin fakat çözüm yolları bulmasına yardımcı olun. Konu ile ilgili olarak Doğan Kitap’tan Ahmet Naç’ınBeni Bu Kadar Sevme Anne” kitabını her ebeveyne öneririm. Bir sonraki yazıma kadar karga.la'da kalın.
Bu yazıyı kargala!
0 Yorum