Gündem

KARADENİZ'İN ÖTEKİ YAKASINDA NELER OLUYOR?


Umut Akmermer 4 Şubat 11:06

Hepimizin takip ettiği gibi Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilim her geçen gün farklı bir boyut kazanıyor. Peki bunun sebepleri neler? Doğrucağı sonuçlar neler? Gerçekten de Karadeniz'in öteki yakasında neler oluyor? Ruslar hangi kartları oynamak üzere? Biraz da geçmişe giderek kısa bir değerlendirme yapalım. Bu haftaki konumuz Rusya - Ukrayna gerilimi.

Çıkar çatışmaları

Malumunuz, Dünya siyasetinde en ağır rolleri oynayan ülkelerin başında Rusya, ABD, İngiltere gibi ülkeler gelir. Özellikle Sovyetlerin dağılmasından sonra ortaya çıkan otorite boşluğunu ABD, iyi değerlendirerek kendileri açısından gerekli adımları attılar. ABD gerekli adımları atarken Rusya ise dağılmayla birlikte kendinden ayrılan devletlerle ve iç meselelerle uğraştı.

ABD gerek Avrupa ülkeleri üzerindeki korumacı tutumu, gerek Ortadoğu ve Kuzey Afrika politikası bunların başında geldi. Son zamanlarda Ukrayna'nın NATO'dan yardım istemesi de buna örnek. Sonuçta NATO'nun büyük abisi ABD.

Fırsattan istifade

Dağılan Sovyetlerin kendi meselelerine yoğunlaşması Amerika'ya Rusların dibine kadar sokulma fırsatı verdi. Özellikle Bosna Savaşı'ndan istifade ederek Kosova'ya üs kurması Rusya'ya karşı kuşatmacı politikanın ilk adımlarından biriydi. Norveç, Polonya, Yunanistan, Almanya, Belçika ve Hollanda'ya üsler kuran ABD, Sovyetlerin Avrupa'daki yerini doldurmaya başladı.

Bir sonraki adımı da Ortadoğu üzerinden gerçekleştirdi. Yine Sovyetlerin eskiden hüküm sürdüğü alanlarda iç karışıklıklar sonucunda hakim olan ABD, Rusları batıdan, güneyden ve doğudan ablukaya aldı.

Rusların geri dönüşü

Ekonomik olarak her ne kadar dış baskı altında olsalar da Rusya gerek savunma sistemleri, gerek askeri politikalarıyla adından fazlasıyla söz etmeye başladı. Özellikle 2008'deki Osetya krizi Rusların geri dönüş sinyali olarak algılandı. Gürcistan'ın kendi toprağı olarak gördüğü Osetya bölgesinde yapılan bağımsızlık referandumunu Ruslar tanıdı. Buna tepki gösteren Gürcistan, NATO'yu da arkasına alarak Osetya'ya saldırı planı yaptı fakat evdeki hesap çarşıya uymadı.

NATO'nun desteğiyle bölgeyi geri alacağını düşünen Gürcüler, bekledikleri desteği göremedi. Özellikle Rusya ile savaş ihtimalinin ortaya çıkması bu geri adımın en önemli nedenlerinden biriydi. Bu, Rusların Sovyetlerin dağılmasından sonra elde ettiği önemli başarılardan biri olarak uluslararası toplumda karşılık buldu.

ABD'nin hüsran politikaları

"Ortadoğu'ya barış getireceğiz" şiarıyla çıktıkları yolda büyük hatalar yaptıklarını kabul eden Amerikalılar, bir başka hatayı da ikinci Arap Baharı ile yaptı. Özellikle Suriye'de meydana gelen iç savaş sonucunda Esad, yapılan onca plana rağmen devrilmedi. Sonucunda Esad'ın Rusya ile yakınlaşması ve Rusya'nın 20. yüzyılın başında yapmak istedikleri sıcak denizlere inme politikası Suriye üzerinden gerçekleşmiş oldu.

Ambargolar

Amerika, Rusları Ukrayna politikası konusunda uyarmaya ve yaptırım ile tehdit etmeye devam ediyor. Ülkesel yaptırım dışında Putin için özel olarak yaptırım planları masada. Fakat Ruslar pek de umursamıyor. Nedeni ise Rusların elinde bulunan güçlü enerji kaynakları. Yaptırım tehditlerinin söylenmeye başladığı dönemde Ruslar, doğalgaz kartını ortaya koyarak Avrupa'nın geri adım atmasını sağladı. Anlaşılan o ki Ukrayna olayı daha çok su kaldırır. Zaman güçler dengesinin değişmesine gebe.

Bekleyen tehlike

Son olarak; -bizi de ilgilendiren- konulardan biri, bomba imalatında ve tarımda gübre olarak kullanılan amonyum nitrat üretimi. Rusya aldığı kararla amonyum nitrat ihracatını geçici olarak yasakladı. Bunun hem Avrupa'ya hem de bize etkileri olacaktır hiç kuşkusuz. Özellikle tarım bundan etkilenecek en önemli alanların başında geliyor. Rusların Ukrayna ile olan durumu sadece onları değil dünyayı ilgilendiriyor. Bu kararın gıda enflasyonunda doğuracağı sonuçlar hiç şüphesiz yine vatandaşlarımızı etkileyecek.

Önceki yazımlarım için tıklayın.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum