Aile & Çocuk Kitap & Edebiyat

KİTAPLARDAN KORKAN ÇOCUK: SOSYAL ÖĞRENME


Gamze Erdem Özcan 10 Şubat 12:03

Evrensel roman ve çocuk kitabı yazarı Susanna Tamaro'nun çok okunanlarından Kitaplardan Korkan Çocuk, 41 sayfalık, siyah-beyaz ve Mustafa Delioğlu tarafından resimlenmiş bir çocuk kitabı. Bana sorarsanız önce yetişkinlerin tekrar tekrar okuyarak, tezatlıklar yoluyla verilen mesajları alması gerekir. Can Çocuk Yayınları'nda 53. baskıya ulaşan kitabımızın özetinden sonra çok önemli değerlendirmelerim sizlerle...

Özet

Leopoldo, 8 yaşında... Doğadan korkan ve bu yüzden pek dışarı çıkmayı tercih etmeyen annesi; tembellikten sürekli kitap okuyan ve Leopoldo'ya kitaplar konusunda sürekli baskı yapan bir babası var. Her doğum gününde hediye paketinin içinden çıkan kitaplar Leopoldo'ya artık dayanılmaz geliyor. Son doğum gününde de çimlerin üzerinde koşmak üzere bir çift spor ayakkabısı beklerken paketten yine bir kitap çıkıyor. Leopoldo, doğduğundan beri onu tanıyan ailesinin onun kitapları sevmemesini anlamamış olmalarına bir anlam veremiyor.

Hikayede Leopoldo'nun kitapları sevmemesi ailesini öyle çok korkutur ki onu bir doktora götürmeye karar verirler ve işler iyiye değil daha da kötüye gider. Çünkü onu cezalandırma yoluna giderler. Hatta babası ağırlığınca kitap okuması konusunda baskı yapar. Ekrandan uzak duran bir çocuk olmasına rağmen annesi "okulda izliyorsundur" diyerek ona hiç güvenmez. Tüm bunların bir sonucu olarak Leopoldo "nereye gideceğini" bilmese de evden kaçar.

Loepold evden uzak kaldığı sürede parkta bir banka oturur. Yanındaki yaşlı adam ise görme engellidir. Konuşmaya başlarlar. Adam Leopold’a kör olmadan önce bir kitaba başladığını; fakat bitiremediğini söyler. Bunun için üzülür. Leopold bu duruma üzülerek yaşlı adama kitabın devamını okumak ister. Kitapçıda kitabı bulurlar. Ancak Leopold bir türü kitabı okuyamaz. Satıcı çocuğun gözlerinin bozuk olduğunu anlar. Meğerse Leopold gözleri bozuk olduğu için okuyamıyordur. Hatta kitaplardan da bu yüzden korkuyor ve onlardan uzak duruyormuş. Sonunda kalın camlı gözlük kullanmaya başlar. Ailesi onu anlar. Leopoldo birçok kitap okumaya başlar ve kitap okumanın sihirli dünyasını keşfeder. Ailesi de ona kitap okumanın bir ödülü olarak istediği koşu ayakkabısını alır.

Çocuklar için mi?

Kitabımız aile içi iletişim, sosyal öğrenme, kitap sevgisi gibi konulara Susanna Tamaro kalemi ayrıcalığı ile temas ediyor. Bir yetişkin okuyarak çocuğuna nasıl kitap sevgisi kazandıramaz bunu çok rahat öğrenebilir. Fakat tezatlıklarla anlatım yolunun seçilmiş olması 8-10 yaş olarak kategorilenmiş olsa da uygun değil. Bir düşünün ki annesi babası onu anlamamış, ilgisizlikleri çocuklarının gözü bozuk olduğunu farkedemeyecek kadar. Fakat kitapları da öyle önemsiyorlar ki bunun için götürdükleri doktor cezalandırmaktan beter olan ve hiç de pedagojik olmayan çözümlerle yaklaşıyor.

Bir çocuğun en güvenli alanı ailesidir, güvenir. Sonra doktorun tutumu... En güvendiği limanların, ona zarar veriyor olması... Dahası evden kaçıp karşılaştığı yaşlı ve görme engelli adamın ona yol göstermesi, hiç tanımadığı bir kitapçının çocuğun gözlerinin bozuk olduğunu ve gözlük takması gerektiğini farketmesi... Yani bütün bunlar, okuyan küçük yaşlarda kaygı uyandırır diye düşünüyorum.

Ailenin yanlış örneği verilmiştir. Çocuk sosyal hayatına birçok kısıtlama getirilerek, doğaya ve koşmaya olan ilgisi yok sayılarak muamele edilmiştir. Bunun sonucu olarak uyuyamamaya başlamış ve korkunç rüyalar görmeye başlamıştır. Ailesine sorduğu, "kitaplar neden önemlidir?" sorusuna gerçek bir cevap alamamıştır. Hatta mantığına yatırmaya çalışarak hiç kitap okunmayan bir evde büyüyen arkadaşının ev ortamını sorgulamış ve onların daha mutlu olduğunu görmüştür.

Doğru, ben de sana yalan söyledim, ben bir denizci değil, bir gece bekçisiydim. Geceleri uyanık kalabilmek, sıkıntımı alt edebilmek için hep kitap okurdum. Denizi, kartpostallar dışında görmedim, bundan sonra da göreceğim yok. Ama burada, bu bankta tek başıma ve karanlıkta otururken dünyanın tüm denizlerini görüyorum. Denizlerini ve okyanuslarını. Onları görüyor, tuzlu kokusunu duyuyor, tatlı esintilerini güçlü fırtınalarından ayırt edebiliyorum. Kendimi sanki bir yelkenlinin tepesinde dünyanın çevresini on sekiz kez dönmüş gibi hissediyorum.

Kitaplardan Korkan Çocuk

Susanna Tamaro

1957’de İtalya’nın Trieste kentinde doğdu. Sinema yönetmenliği eğitiminin yanında televizyon için doğa belgeselleri çekti. Yüreğinin Götürdüğü Yere Git romanıyla çok büyük başarı topladı. Şimdilerde bir çok hayvanı ile birlikte dağdaki çiftliğinde yaşıyor. Özellikle doğanın korunması ve çocuklar için yazmaya devam ediyor. Susanna Tamaro aynı zamanda bir karate öğretmeni ve ustası.

Karşılıklı oturdukları zaman yaşlı adam gün boyunca yaşadıklarını, Leopoldo’nun ona kitap okumak istediği an olanları anlattı. “Çocuk miyop” dedi kahvesinin son yudumunda. “Miyop ya da astigmat, işte bunun gibi bir şey. Anlayacağınız, okumak için bir gözlüğe gereksinimi var."

Kitaplardan Korkan Çocuk

Ne yapmalı?

Kitap sevgisi kazandırma hususunda kitabımızda verilen ilk mesaj çok önemli... Fiziksel anlamda bazı yetersizlikler varsa öncelikle onlar üzerinde durulmalıyız. Leopoldo'nun kitabı açtığında yazıların uçuşması bu yüzden kitaplardan korkması, onları sevmemesi bize güzel bir yol gösterici aslında. Sağlık problemi yoksa ya da ortadan kalkmışsa; kitaplara ilgi uyandırılmak isteniyorsa, öncelikle "Neden kitap okumalıyız?" sorusuna ebeveynlerin gerçekçi ve yaşlarına uygun cevapları olmalı. Çocuk ebeveynlerinin de kitap okumaya değer verdiğini görmeli. Kendine ait bir kitaplığın içinde zevklerine ve gelişimine uygun kitaplarını düzenleyebilmeli. Çocuk kitapları bölümleri olan, onlar için düzenlenmiş kitapçılarda vakit geçirerek kendi kitabını satın alabilmelidir. Çok sevdiğim kargala.com yazarlarından Emine Aydın Albayrak'ın bu konuda severek takip ettiğim bir çalışması var. Okumak için tıklayın.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum