Sağlık

Kolon Kanseri, Kolonoskopi ve Tedavi Yaklaşımları


Konuk Yazar 27 Temmuz 13:27

      Vücudumuzda sindirimin son organı olan kolon (kalın bağırsak) yaklaşık 1,5 metre  uzunluğundadır ve son 15-20 cm’lik bölümüne rektum adı verilir.  Bugünkü konumuz bu bölgede gelişen kanserler:  Kolorektal kanserler... Yani daha çok bilinen adıyla kolon kanseri! Ülkemizde görülen kanserler arasında hem erkeklerde hem de kadınlarda sıklık bakımından 3. sıradadır. Bu kadar sık görülen ve hasta ölümlerine yol açan bir kanser tipi olmasına rağmen tarama yöntemleri ile kanser oluşmadan tedavisi veya erken dönemde tanısı mümkün olabilmektedir. Yazının ilk bölümünde risk faktörleri, korunma yolları, belirtiler ve kısa bilgiler; 2. bölümünde ise genel cerrahi uzmanı meslektaşımın katkıları ile tarama yöntemleri, tanı ve tedavi süreci olacak.      

 Risk faktörleri 

  • Sigara ve alkol kullanımı 
  • Ailede kolorektal kanser hastasının bulunması 
  • Fazla miktarda işlem görmüş gıdalar (sosis, salam vb. gıdalar) ve kırmızı et tüketmek 
  • Aşırı kilolu olmak, fiziksel olarak aktif olmamak 
  • İltihabi bağırsak hastalığının olması (Ülseratif kolit ya da Crohn hastalığı)   
  • Bağırsak içinde poliplerin varlığı 

Risk azaltıcı faktörler 

  • Fiziksel egzersiz, aşırı kilolardan kurtulmak 
  • Yüksek lifli, düşük yağ içerikli gıdalar tüketmek  
  • Posa içeriği yüksek besinlerin tüketimini artırmak. Posa içeriği yüksek besinler, kuru baklagiller, tahıllar, sebze ve meyvelerdir. 

  Belirtiler 

  • Karın ağrısı, iştahsızlık ve sebepsiz kilo kayıpları. 
  • Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik olması (Uzun süren ishal veya kabızlık) 
  • Dışkı ile karışık kan gelmesi ya da tuvalete çıktıktan sonra makattan kan gelmesi  
  • Sık tuvalete gitme ihtiyacı fakat bağırsakların tam boşalmadığı hissi 

Kısa bilgiler 

  • Dışkı ile veya makattan kan gelmesi her zaman kanser manasına mı gelir? Hayır. Kolorektal kanserlere genellikle ileri yaşlarda rastlarız. Genç yaşlarda bu belirti, genellikle hemoroid (basur), anal çatlak, parazitlere veya başka nedenlere bağlıdır. Bu belirti sebebin saptanması için vakit kaybetmeden bir genel cerrahi uzmanına başvurmayı gerektirir.   
  • Uzun süren ishal veya kabızlık gibi belirtiler her zaman kanser manasına mı gelir? İleri yaş hastalarda ihtimal daha yüksektir. Genç yaşlarda iltihabi bağırsak hastalıkları ya da paraziter hastalıklar, henüz kanserleşmemiş ama tedavi edilmez ise ileri dönemlerde kanserleşme ihtimali olan bağırsak "polip"leri ve birçok sebepten bu belirtilerle karşılaşabiliriz. Doktora başvurmak gerekir.  

Yazının 2. bölümünde genel cerrahi uzmanı Dr. Oğuz Fındıklı kolorektal kanserler hakkında bilgilerini paylaşacak. 

Dr. Feyyaz Yalçın: Kolorektal kanserlerden korunmak için yapılması gerekenler nelerdir? 

Dr. Oğuz Fındıklı: Diğer birçok kanserde olduğu gibi kolon kanserleri de kanserli doku büyümeden belirti vermezler. Bu sebeple amaç, daha kanser oluşmadan veya erken dönemde tanı koymaktır. Bu amaçla tarama yöntemleri çok önemlidir. Şöyle özetleyim:  

1- Gaytada (dışkıda) gizli kan testini 50-70 yaş arasındaki hastalarımızın 2 yılda bir yaptırması gerekmektedir.  

2-Ailesinde kolon kanseri veya çeşitli kolon hastalıkları olan kişilerin 40 yaşından itibaren, bu risk faktörlerini içermeyen kişilerin 50 yaşından itibaren her 10 yılda bir de kolonoskopi yaptırması gerekmektedir. Genetik geçişli kolon hastalığı olan hastalarda  bu taramalar çok genç yaşlarda başlamalıdır. Yani hasta özeline göre değişkenlik gösterir. 

Dr. Feyyaz Yalçın: Kolorektal kanserlerin tanı süreci nasıl hakkında bilgilerinizi alalım. 

Dr. Oğuz Fındıklı: Özellikle ileri yaşlarda kanser belirtileri ile başvuru yapan hastalarımızda ailede kanser öyküsünü sorguluyoruz. Daha sonra hasta muayenesi yapıyoruz. Kolon kanseri şüphemiz olan hastalarımızda kolonoskopi ile muayene yapıyoruz. Kolonoskopi  ucunda  kamera olan bir aletle, daha önceden dışkı temizliği yapılmış kalın bağırsağa makattan girilmesi ve bağırsağın içinin incelenmesidir.  

Tarama testleri çok önemli

Dr. Feyyaz Yalçın: Kolonoskopi işlemi ağrılı mıdır? 

Dr. Oğuz Fındıklı: Anestezi eşliğinde hastaya ilaç verilerek yapıyoruz. Yine de bir miktar ağrı olasıdır ama kolon kanseri şüphesi olan bir hasta için kolonoskopi mutlaka yapılmalıdır. Bu sayede tanı koyuyoruz. Bağırsak içinde bir kitle görürsek kitleden 2-3 mm’lik doku örnekleri alıyoruz. Bunların patolojik incelemesi ile hastanın kanser olup olmadığı netleşiyor. 

Dr. Feyyaz Yalçın: Kolonoskopi, tarama testlerinde ve kesin tanı için olmazsa olmaz mı? 

Dr. Oğuz Fındıklı: Kesinlikle! Kesin tanı için kolonoskopi ve biyopsi yapılması lazım. Ayrıca kolon ve rektum kanserleri bu bölgelerdeki poliplerden kaynaklanabilir. Bazı polipler vücutta kalırsa kanserleşme riski vardır. Kolonoskopi  sırasında bu polipleri keserek vücuttan çıkarıyoruz ve bu sayede kanser gelişimini önlüyoruz.  

Dr. Feyyaz Yalçın: Kolorektal kanser tanısı konulan hastalarda tedavi süreci nedir? 

Dr. Oğuz Fındıklı: Hastalığın yaygınlığına, evresine göre ve hastanın özelinde birçok parametreye göre karar veriyoruz. Cerrahi tedavi -yani kanser içeren kalın bağırsak bölgesinin vücuttan çıkarılması-, kemoterapi, radyoterapi gibi tedavi seçeneklerimiz var.  

Hayır! Bilim bir hayal değildir; fakat onun bize vermediği şeyleri başka yerde bulacağımızı düşünmek bir hayaldir. 

Sigmund Freud 

Yazarın görüşü

Kolorektal kanserlerin birçoğu tarama yöntemleri ile önlenebilir. Örneğin bağırsaktaki -ileri yıllarda kanserleşebilecek- "BEYAZ" bir polip 15-20 dakikalık kolonoskopik işlem ile "SİYAH" bir kansere gelişmeden tedavi edilir.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum