Sağlık

Maskeli Depresyon Nedir?


Konuk Yazar 3 Mart 20:10

Diğer insanlar hakkındaki görüşlerimiz genellikle, gözlemlerimiz ve kafamızdakilerin birleşimidir. Bu yazıda bunun kimi zaman yanıltıcı olabileceğini anlatacağım. Depresyon, mutsuz, sık sık ağlamaklı olan, yemeden içmeden kesilmiş, kendine bakmamaya başlamış birini gördüğümüzde gelir aklımıza. Yüzünde hep üzüntü ifadesi bekleriz. Tersten gidersek yüzünde üzüntü yoksa, makyajı giyimi kuşamı düzgünse aklımıza depresyon gelmez. Peki maskeli depresyon diye bir ifade duydunuz mu hiç? Gelin yakından bakalım.

Maskeli depresyon ya da eski hocaların tabiriyle boyalı depresyon dışardan -depresyon işaretleri şöyle dursun; bunun tam tersi şekilde- ne olursa olsun neşeli, canlı, saçına makyajına, giyimine özenli, şıkır şıkır giyinen bir maske ile aramızda gezen ama derinine indiğimizde depresyonu aşikar bir şekilde gördüğümüz halleri anlatır. İnsanlar içinde maskelidirler ve ne zamanki kendileri ile başbaşa kalırlar, gün boyu taktığı maskeden bitap düşmüş bir halde onu atar ve depresyonun o acı dolu dehlizlerine doğru yol alırlar. Tüm ıstırapları güzel bir hoşgeldin ile onu karşılar. Ertesi gün evden çıkarken yine uğurlarlar, "akşama tekrar görüşürüz" diyerek.

Maskesini, depresyonunu diğer insanlardan gizlemek için taktığı gibi kendinden de gizlemek ister bunu. Mutlu olma, huzurlu olma, hayat dolu olma arzusu oldukça sağlıklı ve doğal beklentilerdendir. Bununla beraber bu arzuların etkisiyle depresyonu yok saymaya çalışmak ve onu inkar etmek ve yokmuş gibi davranmak pek de sağlıklı bir yol değildir. Eninde sonunda bir yerden patlar, bambaşka şekillerde.

Halının altına süpürülen depresyon

Bazen ayık kafayla çekilmezler, bazen de maskeyi takmaya iten o "yalnızım" düşüncesi ile beraber kişi yorulur. Altında kalır şeytanlarının. Derken alkole sarılır, akşam eve gelir gelmez içmeye koyulur, mümkünse hızlı içer ve sızıp kalmak ister. Dışarıdan sadece alkolik olma gibi görünen bu durumun altında depresyon yatabilir.

Kimi zaman da oyunla, telefonla kendini uyuyana kadar oyalar. Ölümün küçük kardeşi uyku ile bir süre de olsa kaçar şeytanlarından. Kimi zaman da yemeye sarar, bol bol yer. Tıkınırcasına yer. Yemek haz verdiğinden değil, oyalasın diyedir. Depresyondan kaçmak için yine...

Bir süre bu kaçışlar işe yarar; öte yandan zaman işledikçe maskeyi takmak da yorar ama kişi inat eder maske takmakta. Başka çaresi yoktur belki de. Takmaya devam eder. Ardından o depresyon bir süre sonra başka yerlerden de patlak verir.
Anlamsız bedensel şikayetler başlar. Bir kalıba uymayan baş dönmeleri, işitme sorunları, migren atakları, mide bağırsak sorunları (bazı teorilere göre çölyak hastalığı gibi özgün bir tablo ile), geçmeyen kas ağrıları, kulunçlar… Liste uzar gider.

Senin sorunun psikolojik

Bir zamanlar deneyimli bir nörolog ile beraber çalıştım. Kendisine şehir dışından da çok hasta gelirdi ve ekserisi memnun ayrılırdı. Zamanla ilaç ödeme sistemi değişince yazmam için bana yönlendirdiği antidepresan reçeteleriyle beraber kendisine bilenmeye başlamıştım. “Hey dostum! Burada psikiyatrik tedavileri ben yaparım!” diyerek dikildim karşısına. İşte o sırada fark ettim ki kitapta hiçbir yere uymayan, "bu ne biçim semptom arkadaş" dediğimiz bir sürü nörolojik semptoma antidepresan veriyordu. Ne var ki ilginç bir şekilde hastalar da bu tedavilerden fayda görebiliyordu. Kitabi bilgi olarak bastırma savunma mekanizmasının yetmemesi ve bilinçdışı çatışmanın bedensel belirtiye dönüşmesi (somatizasyon) kısmına bilahare girerim ama bu mevzuyu depresyonun nasıl da maskelendiği gerçeğini kuvvetlendirecek bir anı olarak buraya eklemek istedim. Gördüğünüz üzere, "beni duy" diyen depresyon, ne kadar susturmaya çalışırsak çalışalım bir yerlerden sesini duyuruyor.

Kimi zaman da kişi artık bir yardım arayışına girer ve yakınındaki birine çok mutsuz olduğunu, hayatın anlamsızlaştığını, hiçbir şeyin tat vermediğini, yaşamak için bir amacı olmadığını söyler. Bunların dinleyen kişi bir duyduklarına bakar, bir gördüklerine. Maskeyi görmektedir. Arkadaşı her gün neşeli, sosyal medyada sürekli pozitifli mutlulu sevgi böcüklü şeyler paylaşır, neşesi ve enerjisi oldukça iyi görünmektedir. Pek üzerinde durmaz anlatılanın. Uzun bir boğuşmadan sonra artık yeter dediğini ve nihayet inatlaşmayı bırakıp yardım arayışına girdiğini anlamaz. İşte bu yardım arayışı da çaresiz kalabilir.

Ama artık maskeli depresyonu tanıyorsunuz. Hem kendiniz için hem de etraftakiler için. İnatlaşmayı ve görmezden gelmeyi bırakın, yardım alın. Dışarıdan enerjik görünmesine bakmaksızın depresyondayım diyen sevdiklerinize inanın, onları yardım almak için teşvik edin. Sağlıklı günler!

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum