Tarih

Medeniyetin Doğuşu, Tufan ve Sümerler


Alper Akyüz 18 Ağustos 19:04

Sümerler; M.Ö 4000-2000 yılları arasında Mezopotamya'da, Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki verimli topraklarda yaşadı. Sümerler ile medeniyet hayat buldu. İlk defa yazı yazıldı, şehir denebilecek yapılar inşa edildi, yerleşik tarım yapıldı, buğday tohumu ıslah edildi, tapu kayıtları tutuldu gibi nice örnekler... Onlar çok tanrılı bir dine inanıyorlardı ve bu dinin etkilerini ondan sonra gelen Asurlar, Babiller de benimsedi. Ayrıca daha birçok kültürü de etkiledi.

İlk tufan efsanesi Sümerler'e ait

Sümerlerin fırtına ve rüzgar tanrısı Enlil, -babası Anu evreni yarattıktan sonra gücü azalınca- tanrılar meclisinin başına geçmişti. Enlil tanrıların içinde en güçlü olan idi. Dünya üzerinde onun için çalışacak, toprakları ekip biçecek, yapılar inşa edecek varlıklar istedi. Bunları yaratmak için bilgelik tanrısı Enki'ye görev verdi. Enki bunun üzerine insanları yarattı. İnsanlar da onlardan istenen şeyleri yaptı.

Aradan belli bir süre geçti ve Enlil bir gün dünyadan gelen seslerle irkildi. Dünyaya baktığında insanların çıkardığı gürültüden rahatsız oldu. Tanrılar meclisini topladı ve insanların tümünü öldürmek istedi. Enki buna ne kadar karşı çıksa da başarılı olamadı. İnsanları yarattığı için Enki onları seviyordu. Aralarında doğal bir bağ bulunmaktaydı. İnsanlar onun gözbebeğiydi. Ama Enlil'in istediği olacak, tanrılar meclisi insanlara sel felaketi gönderecek ve tüm insanları öldürecekti.

Saatler geri saymaya başlarken Enki en değerli varlığı olan insanların böyle ölmesine göz yumamazdı. O da insanların içinden Utna Piştim'i seçti. Utna Piştim'e "tufan olacağını, buna hazırlanması gerektiğini ve bir gemi inşa etmesini" söyledi. Bu gemiye bir takım hayvanlardan alınacaktı. Aynı zamanda insanlardan bazıları da binecekti. O gün geldiğinde tufan oldu. Sular tüm dünyayı kapladı.  Utna Piştim ona verilen görevleri yapmıştı ve yanındakilerle hayatta kaldı. Tufandan sonra Enlil dünyaya baktı ve hala insanların yaşadığını görünce şaşırdı. Ama bu sefer  tanrılar meclisinde Enki ona karşı çıktı ve insanlara tekrardan bir felaket yollanmasını engelledi.

Efsaneler ölmez

Bu destan bir taş bloğun üzerine çivi yazısı ile kazınmıştır. Tufan efsanesi; bambaşka şekillerde olay akışına, karakterlerine sahip efsanelerden sadece birisidir. Tanrıların insanların içinden bir kişiyi seçme fikri, ilk defa burada ortaya çıkmıştır. Sümerlere ait metinlerinin bir kısmı bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Sümerler birçok yönden insanlığın altın çağını temsil etmektedir. Ama belki en çok bugün geldiğimiz yeri göstermektedir. Biz dünyayı mamur hale getirirken önceleri efsanelerden hareketle başlar, sonumuzun nasıl olacağına dair hayaller kurardık. Şimdi ise efsanelerin yerinde aklımız var ama hayallerimiz hala sonsuz.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum