Sağlık

Meme Kanseri, Ultrason ve Mamografi Hakkında Bilinmesi Gerekenler


Konuk Yazar 8 Temmuz 12:50

Meme kanserine karşı çaresiz değiliz! Yeter ki erken tanı için tarama testlerinden, hastanın kendi kendini muayene yönteminden ve risk faktörlerinden haberdar olalım. Yazının amacı da, bu farkındalığı yaratmaktır. Özellikle mamografi ve ultrasonografinin önemine de değineceğiz.

Yazıyı iki bölüme ayırmayı uygun gördüm.  

  •   1. Bölüm: Risk faktörleri ve akılda kalıcı kısa bilgiler  
  •   2. Bölüm: Genel cerrahi uzmanı meslektaşımın katkıları ile günlük hayatta uygulamaya yönelik pratik tavsiyeler ve meme kanserinin tanı/tedavi sürecine yönelik özet bilgiler

Meme kanserinden korunmak için ilk önlemler

  • Sigara ve alkol kullanmamak 
  • Aşırı kilolu olmamak, aşırı yağlı besinlerden uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak 
  • İlk doğumu 30 yaşından önce yapmak ve bebeğini minimum ilk 6 ay, tercihen 12 ay emzirmek

Bu sebepler dışında akrabalarında (özellikle birinci derece yakınlarında) meme kanseri olan kadınlarda, hiç doğum yapmamış kadınlarda ve çeşitli hastalıklardan dolayı uzun süre hormon tedavisi alan kadınlarda meme kanseri riski artar. Her kanserde olduğu gibi, bu risk faktörlerini içermeyenlerde de kanser gelişmesi mümkündür.  

Meme kanseri riski kaç yaşından sonra başlar? 

Ailesinde kanser hikayesi olan kadınlar hariç, 30 yaş öncesi meme kanseri görülme olasılığı çok düşüktür. 40 yaş sonrası risk artmaya başlar. Meme kanseri sıklıkla 50-70 yaş arası görülür. Daha ileri yaşlarda da risk devam etmektedir. 

Meme kanseri sadece kadınlarda mı görülür? 

Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir fakat erkeklerde de görülebilir. Üstelik erkeklerde çok nadiren rastlanmasına rağmen kadınlara göre daha kötü seyirlidir.  

   Meme tümörlerinin hepsi kötü huylu mudur? 

Kadınlarda çok farklı tiplerde iyi huylu meme tümörleri de olur. İyi huylu tümörlerin vücudun diğer organlarına yayılma olasılığı ve hayati risk oluşturma özelliği yoktur. Bu yazının konusu olan meme kanseri ise kötü huylu tümörlerdir. Bu tip tümörler hayatı tehdit ederler. Bu yüzden iyi huylu-kötü huylu ayırımının yapılması önemlidir. Memede ele gelen her kitle "kesinlikle meme kanseri olduğunuz" manasına gelmez fakat bir genel cerrahi uzmanına acilen başvurmanız gerekir! 

Bu bölümde genel cerrahi uzmanı Dr. Yiğit Uyar’ın görüşlerini alacağız. 

Dr. Feyyaz Yalçın: Meme kanserinde tarama yöntemleri konusunda görüşleriniz nelerdir?  

Dr. Yiğit Uyar40 yaş üstü kadınlarımız için yılda bir kez mamografi denilen bir meme görüntüleme yöntemini öneriyorum. Bunun yanında tarama amaçlı her yıl ultrasonografi ve iki yılda bir mamografi yapılmasını öneren tıbbi görüşler de var.  Her iki yaklaşıma göre de 40 yaş üstü kadınlarımız, yılda bir kez meme tarama yöntemleri için sağlık kuruluşlarına başvuru yapmalılar. Ailesinde meme kanseri olan hastalarımız için bu taramalara 40 yaş öncesi başlamalıdır. Hastalarımız bu konuda  KETEM’lere başvuru yapabilir.  Bu merkezlerde meme kanseri de dahil olmak üzere birçok kanser için tarama testleri ücretsiz olarak uygulanmaktadır. 

Dr. Feyyaz Yalçın: Mamografi dışında erken tanı için bir öneriniz var mı? 

Dr. Yiğit Uyar: Hastaların kendi kendini muayenesi erken tanı için faydalı bir yöntem. Basitçe bu muayene yöntemini anlatayım: 

  • Ayna karşısında kollar yukarı kaldırın ve her iki memede "çöküntü, meme başında yara, çekilme var mı" bakın. Aynı değerlendirmeyi eller bele koyup yapın.  
  • Sırtüstü yatar pozisyonda sağ omuz altına yastık koyup sağ eli başın arkasına koyun ve sol el ile sağ memeye bastırarak muayene edin. Aynı muayeneyi sol el başın altına koyup tekrar edin. Ele gelen fındık veya ceviz büyüklüğünde bir kitle uyarıcıdır. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir genel cerrahi uzmanına başvurmak gerekir.    

Elle muayene çok önemli

Dr: Feyyaz Yalçın: Meme kanserinin belirtileri var mıdır?  Yani hastalarımız hangi belirtilere rastlayınca doktora başvurmalıdır? 

Dr. Yiğit Uyar: "Memede kitle fark edince" demiştik. Bunun dışında memede ağrı, meme cildinde kızarıklık ,morluk, çöküntü, her iki meme arasında asimetri, meme başında renk değişikliği, çöküntü, yara ,meme başı akıntısı, koltuk altında ele gelen kitle... 

Dr. Feyyaz Yalçın: Bu  belirtiler ile genel cerrahi polikliğine başvuran bir hastada süreç nasıl işliyor?  

Dr. Yiğit Uyar: Meme kanseri şüphesi ile başvuran bir hastada öncelikle "hastanın ailesinde kanser öyküsü var mı?" diye sorguluyoruz. Daha sonra meme muayenesi yapıyoruz. "Memede ele gelen bir kitle var mı?" diye muayene ediyoruz. Sonrasında radyolojik tetkikler (mamografi, ultrasonografi, MR) isteyip bunların sonuçlarını kendi muayene bulgularımızla birlikte değerlendiriyoruz. Eğer hastanın meme kanseri olabileceği yönünde bulgular varsa hastanın memesindeki kitleden biyopsi alınması için yönlendiriyoruz. Toplu iğne büyüklüğünde doku örnekleri alınıyor. Bunlar patoloji laboratuvarında inceleniyor. Patoloji raporu kesin tanıdır. 

Şunun altını çizmek istiyorum: Memedeki her kitle kanser manasına gelmiyor. Yani tıpta "benign tümör" denilen iyi huylu tümörler, her organda olduğu gibi memede de olabilir.  

Dr. Feyyaz Yalçın: Hastalığın erken döneminde tanı konması tedaviyi etkiliyor mu? 

Dr. Yiğit Uyar: Kesinlikle!.. Örneğin meme kanseri ilk olarak koltuk altındaki lenf bezlerine yayılır. Erken dönemde, koltuk altına yayılmadan tespit edersek uygun tedavi ile hastaların yaşam süreleri belirgin derecede artmakta ve yaşam konforları bozulmamaktadır. 

Sağlıklı kadın, sağlıklı toplum

Dr. Feyyaz Yalçın: Son olarak, meme kanserinde tedavi yöntemleri konusunda bilgi alalım.

Dr. Yiğit Uyar:  Cerrahi tedavi (Memenin tamamının veya memenin kanserli kısmının vücuttan çıkarılması), kemoterapi, radyoterapi, hormon tedavisi... Bu tedavilerden biri veya birkaçını uygulayabiliyoruz. Hastanın yaşı, kanserin evresi, kanserin yaygınlığı, tümörün tipi ve birçok farklı parametreye göre her hasta özelinde karar veriyoruz.  

Ey kahraman Türk kadını, sen yerde sürünmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın.

M. Kemal ATATÜRK

Başında belirttiğim gibi kansere karşı çaresiz değilsiniz. Hatta erken teşhis ve tedavi ile bu mücadelenin kazananı olmanız sizin elinizde. Bu yüzden düzenli kontrole gitmeyi ve sevdiklerinizi de bu konuda uyarmayı ihmal etmeyin.

Kadınlarımızın sağlığı önemlidir çünkü sağlıklı, gelişmiş bir toplumun ve gelecek nesillerin mimarı kadınlardır.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum