Bilim & Teknoloji Gündem

Musk, Bezos ve Branson'un Uzay Yarışı Başladı


Uğur İşçeviren 13 Temmuz 11:39
Bundan yaklaşık 60 yıl evvel, Dünya'nın iki yakasında bir yarış başladı. Kapitalist Amerika ile sosyalist Rusya'nın uzaya çıkma yarışında mesele, sadece uzay değildi tabii ki. İki ideolojinin savaşı idi adeta. Sonunda kazanan Amerika oldu. Yani kapitalizm... Peki dünyanın geri kalanı için aynı şeyi söyleyebilir miyiz? O bir soru işareti ama bugün uzaya çıkan insanlara "kozmonot" değil de "astronot" diyorsak sanırım bu, John F. Kennedy'nin 1961 yılında ortaya koyduğu "on yıl bitmeden, bir adamı aya indirme ve onu güvenli bir şekilde Dünya'ya geri döndürme" hedefi ile çok alakalı. John F. Kennedy'nin ülkemizdeki popülaritesi bir kenara dursun yarış şekil değiştirdi. Uzay artık ne ideolojilerin ne de ülkelerin savaşı. Uzay yarışının yeni oyuncuları, bir avuç multi milyarder. Musk, Bezos ve Branson… Belki de ideolojilerin yerini alan şey de onların egosu.
Peki kim bu üç çılgın? Birisi tabii ki son dönemin her türlü inovasyonunda bir şekilde var olan Elon Musk. Tesla ile dünyadaki yolculuğu değiştirirken SpaceX ile dünyadan yolculuk etme peşinde. Diğeri Amazon'un sahibi Jeff Bezos. Yani dünyanın en zengin adamı... Bazen resmiyette yerini Musk'a verse de öz varlıklar ve hissedarlık toplamı olarak net bir biçimde en zengin o. Tahminen 214 milyar dolarlık bir servete sahip. Son çılgın ise Branson! Papaz olan değil! Eğlence sektörünün (Virgin Group) milyarderi Richard Branson. Gerçi Bezos ve Musk'ı düşününce Branson fakir sayılır. Serveti yalnızca 8 milyar $!.. Gerçekten fakir... Bu arada Musk ve Bezos ile ilgili yazdığım yazıya da bakabilirsiniz.

Fakir ama gururlu Branson

Branson ve VSS ekibi
Annem bana asla pes etmemeyi ve yıldızlara ulaşmayı öğretti. Richard Branson
Yine de bu yarışın resmi kazananı Branson. 11 Temmuz itibari ile Virgin Galactic, uzaya ilk sivil uçuşu gerçekleştirerek tarihe geçti. İkisi mürettebat toplam altı yolcu... Uzay girişimine en son başlayan (2004) milyarder olarak gerçekten büyük bir başarı bu. Tabii görece!.. Neden mi? Yaklaşık 90 dakika süren bu tarihi uçuşta Uluslararası Havacılık Federasyonu'nun (FAI) belirlediği mesafeye ulaşılamadı. Yani FAI diyor ki "eğer uzaya çıkmak istiyorsanız yerküreden 100 km yükselmelisiniz"! Ancak Branson ve beş kişilik ekibin içinde olduğu VSS Unity, 88 km yükseldi. Bunun için yaklaşık 15 km yükselen bir taşıyıcı uçağın karnından fırlatılan uzay uçağı, 80 km mesafe kat ederek yolcuların "neredeyse" ağırlıksız hissetmesini sağladı.
https://youtu.be/ZPrB3WvnZpE
Aslında bu mesafe NASA ve Amerikan ordusuna göre "uzaya çıkmış olmak" için yeterli. Ama bu kabulün Amerika’nın bir takım eylem planlarını kolaylaştırmak için alındığı biliniyor. Yani işin teknik kısmında Branson, tam olarak yörüngeye değil yörünge altı bir seviyeye çıktı. Yine de bu muazzam uçuşta “düz dünyacılara nazire yaparcasına” Dünya'nın eğriliğini görmek mümkün. Yani eğer 250.000 $'ınız varsa listeye eklenip 1.5 saat süreyle, eğri dünyanın fotoğraflarını çekebilirsiniz. Üstelik 600 kişilik listede öyle isimler var ki sadece Dünya'nın değil Leonardo Di Caprio ya da Justin Bieber ile fotoğraf çektirmek de mümkün. Tabii söylenenler doğruysa ve bu iş için 2022'yi beklerseniz, VMS isimli daha büyük bir uçakla 40.000 $'a da halledebilirsiniz bu turistik geziyi. Dikkat; 40.000 birim para ile bizim sınırlarımızda modifiye Şahin de alabilirsiniz. Tercih sizin. Fikir olması için bu tarihi uçuşun videosunu izlemenizi öneririm..

Eli en güçlü olan isim Bezos

New Shepard
Beş yaşımdan beri hayalim uzaya seyahat etmekti. Jeff Bezos
Gelelim Bezos'a. Şirketi Blue Origin'e ait New Shephard ile 20 Temmuz'da yine altı kişilik bir ekip olarak uzaya çıkacak. Onun, taşıma yöntemi de misyonu da biraz daha farklı. Esasen bu yarışın resmi kazananı olmasa bile gönüllerin şampiyonu olduğu kesin. 20 Temmuz'da yapacağı yolculukta yanında kardeşi ve 28 milyon $'lık bir açık arttırma ile koltuğu kazanan kimliği belirsiz bir yolcu olacak. Üstelik bu paranın tamamı “çocukların bilim ve teknolojiye teşvik edilmesi“ için kullanılacak. Yani PR kısmında fazlasıyla önde olan Bezos bununla yetinmedi ve yolculuğa birini daha davet etti: Eski kadın pilot Mary Wallace Funk... Zihninizi zorlamayın. Ülkemizde pek anlamı olmasa da Amerika uzay tarihinde önemli bir isim kendisi. Zira 1969'daki Ay'a yolculukta yalnızca “kadın olduğu için" reddedilmişti başvurusu. Şimdi Bezos'un ekibinde yer alarak uzaya çıkan en yaşlı insan olma fırsatını kazandı. Yani Bezos oyununu iyi oynadı ve Branson'dan çok daha fazla para harcadı. Bunun sonucu olarak kurulan, “roket ve kapsül kombosu“ diyebileceğimiz New Shepard uzayda 100 km mesafeyi aşıyor. Hem de mürettebata gerek olmadan, tamamen programlanmış bir uzay aracı ile. Yani gerçek bir uzay yolculuğu... Üstelik toplam altı dakika süren bu eğlencenin maliyeti daha ucuz: 200.000 $'cık!.. Sonuçta biz o birim fiyata, uzaya değil işten eve gidebiliyoruz. Esas çılgınlık bizimki olsa da Amerika'nın çılgını Bezos, kendi memleketinde medyanın en çok desteklediği isim. Tabii bunda medyadaki gücünün etkisi olsa da yapılan işin kalitesi ve değerler olgusunun doğru kullanılması da büyük etken. Bu yüzden tüm dünya Bezos'un 20 Temmuz'daki yolculuğunu bekliyor. Biz de bekleyelim.

Musk yine başka işler peşinde

Falcon
Mars'ta ölmek istiyorum; sadece çarpışmada değil. Elon Musk
Elon bu yarışta farklı bir yerde. Çünkü kurduğu SpaceX, çok farklı yöntemler ve projeler peşinde. Kat edilen mesafeler öyle 100-150 km falan değil. Çok daha fazla! Zaten amaç, uzayda gezinmek değil de uzaya yerleşmek. Yani Mars'ta koloni kurmanın peşinde olan Musk, bu konuda 2016 yılında açıklamalar yapmış olsa NASA, 2018 yılında yayınladığı görüntülerle bunu şimdilik imkansız olarak değerlendirdi. Ancak kimse Musk'ın bunu kabul etmesini beklemiyor; değil mi? Bu yüzden; "uzay turizmi" değil "uzay taşımacılığı" planlayan Musk, Falcon -yani şahin- isimli geri dönebilen roketleri üretti. Bizim modifiye Şahinlerin çok daha modifiye olanı... Uzaya fırlayıp tekrar yerküreye iniş yapabiliyor. Tabii yine de milyarder arkadaşlarından ger kalmıyor, çılgın Musk. Dragon isimli kapsülünde dostlarınızla 7 kişilik yolculuklar yapabilirsiniz. Üstelik bu yolculuk öyle saatler dakikalar sürmeyecek. Dolu dolu tam 4 gün boyunca uzayda olabilirsiniz. Maliyeti konusunda henüz tam bir bilgi olmayan bu tur için 2022'yi beklemelisiniz. Dünyada durum bu merkez. Uzaya çıkacaksanız bu çılgınların araçlarına binebilirsiniz. Biri daha ucuz ama daha kısa mesafeli iken biri çok daha uzun mesafede kısa süreli bir deneyim yaşatıyor. Birisi de hafta sonuna katılmış bir yayla turundan hallice... Tabii biz şimdilik yalnızca izliyoruz. Yarışın kazananı kim olur bilmesek de şunu iyi biliyoruz: İnsanlığın mevcut anlayışıyla, Dünya'nın insanlara yetmesi mümkün değil. Bu yüzden ya Neom gibi projelerle Dünya'ya ihtiyacı olan saygıyı gösterip yeni bir gelecek kuracağız ya da başka bir gezegende kolonileşip yeni bir dünya... Peki siz ne dersiniz? Gelecek nerede?
Bu yazıyı kargala!
0 Yorum