Kitap & Edebiyat Aile & Çocuk

PAYLAŞMAK ÜZERİNE: İYİ YÜREKLİ DEV MEMO


Gamze Erdem Özcan 20 Ocak 17:22

İyilik yapmayı abarttığınız zamanlar oldu mu? İşte Memo, tam olarak iyiliğin dozunu biraz kaçıranlardan. Tamam biraz değil fazlaca!.. Ama hiçbir abartılmış iyilik, bu kadar hayran bırakmamıştır. Biraz masal, biraz felsefe, biraz psikoloji ve karşınızda: İyi Yürekli Dev Memo!

Memo, bir devdi. Hatta kentin en pasaklı deviydi. Bir gün, "Keşke ben de yakışıklı olsaydım." dedi. Hemen içi güzel giysilerle dolu bir dükkana girdi ve kendine yeni kıyafetler aldı. Artık kentin en yakışıklı deviydi. Ne var ki, yoluna çıkan hayvanların yardıma ihtiyacı vardı. Karşısına önce, boynu çok üşüyen bir zürafa çıktı. Memo'nun kravatı, atkı oldu üşüyen zürafanın boynuna. Sonra derenin kıyısında, yelkeni fırtınada parçalanan üzgün bir keçi gördü. Memo, "Zaten belimden dışarı sarkıyordu." dedi. Gömleği yelken oldu, keçinin teknesine. Yürüdükçe; ayakkabısı beyaz fare ailesine ev, çoraplarından biri tilkiye uyku tulumu, kemeri ise köpek için bataklığın üstünde yol oldu.

İYİ YÜREKLİ DEV MEMO

Dev Memo, yol boyu söylediği tekerleme (ben tekerlemeyi, melodili şarkı olarak söylüyorum) ile de kitap ve çocuk arasında farklı bir bağ kuruyor. Çocuklar, şarkılı okunduğunda kitaba ayrı bir hakimiyet sağlıyor. Tekerleme sayesinde olay örgüsü kolaylıkla zihninde yer ediyor ve okuduğunu, dinlediğini anlama ve anlatma kabiliyetine de katkı sağlıyor.

Bahanesi çok

Memo her defasında "Zaten ayağımı gıdıklıyordu", "Zaten boynumu sıkıyordu", "Zaten göbeğimi sıkıyordu" gibi türlü bahanelerle yeni kıyafetlerini vermişti. Fakat artık kentin en çok üşüyen deviydi. Sonra tekrar dükkana gidip yeni kıyafetler almalıydı ama dükkan kapanmıştı. Fakat dükkanın önündeki torbanın içindekiler tanıdıktı. Eski kıyafetlerini giydi ve artık kentin en rahat giysili devi olduğunu düşündü, dans ederek evin yolunu tuttu. Kapısının önünde, yardım ettiği hayvanlar onu bekliyordu. Masal, iyilik yaptığı hayvanların ona yazdığı bir şiir ve hazırladıkları bir tacı hediye etmeleriyle, artık kentin en iyi yürekli devi olmasıyla son buluyor.

İYİ YÜREKLİ DEV MEMO

Memo'nun hiç düşünmeden üzerinden çıkarıp verdiği kıyafetlerine şimdi bir de felsefi açıdan bir göz atalım. Hiç karşılık beklemeden iyilik yaparken neden bahaneler buluyor? Böylesi gözü kapalı iyilikler kaldı mı? Hem de hiç tanımadıklarımıza karşı... Ya da yardımın niyeti mi, işlevi mi yoksa ne hissettirdiği mi önemli? (Bknz: M.Sinan Aydın)

Memo'nun psikolojisi üzerine bir felsefe

Memo'nun çok isteyerek alıp giydiği bir kıyafetini verirken bahaneler bulması konusuna baktığımızda: Kendini rahatlatmak isteyebilir. Evet, bu pasaklıdan yakışıklıya çevirecek güçte kıyafetler için hissedebileceği normal bir tepki. İçinden gelen yardım etme isteğinin bir sonucu olarak; savunma mekanizması devreye giriyor ve mantığa bürüme yapıyor. Diğer yandan iyilik yapılan tarafın mahcubiyetini engellemek de isteyebilir. Sonuçta verdiği kıyafet onun temel ihtiyacı. Yani biz buna empati kurma yeteneği diyebiliriz. Zor durumda biri ile empati kurmasının neticesi, gösterdiği fedakarlık!

Kendi psikolojisini ve duygularını dengelemeye çalışırken karşısındakini de incitmemek adına bahaneler bulması, "ideal" ve belki günümüzde biraz "ütopik". Ama "En çok yaptığın şey, iyilik mi fedakarlık mı?" üzerine düşündürüyor. Empati kurmaya, hatta kelimenin tam anlamıyla "diğerkamlığa" vurgu yapıyor.

EN İYİ YÜREKLİ DEV

Cennetten çıkma bir ikili

Julia Donaldson ve Axel Scheffler ikilisinden yine harika bir çocuk kitabı ile karşınızdayım. Donalson kurgularına, Scheffler'in resimlemelerine tüm çocuklar gibi ben de bayılıyorum. "The Indepentend on Sunday", onları cennetten çıkma bir ikili olarak tanımlıyor. Buna kesinlikle katılıyorum! Kitaplarındaki sanatsal değer ve şiirsel duyarlılık, onları çocuk edebiyatında bu kadar başarılı kılan nedenlerden sadece birkaçıdır. Görsellerin ve kurgunun içinizi sıcacık yapan bir tarafını, ikilinin tüm kitaplarında bulabilirsiniz. Zogi , Yayazula, Yayazula'nın Çocuğu, Minik Salyangoz Pepe ve Dev Balina Zeze ve daha niceleri gibi...

İşlediği konunun kuru kuru bir mesaj vermemesi, üzerine uzun uzun konuşabilme imkanı vermesi "İyi Yürekli Dev Memo" yu benim favori kitaplarımdan biri haline getirdi. 3-12 yaş aralığında okunur, okutulur; üzerine derin ve düşündüren çok güzel sohbet edilir. Paylaşmak güzel demeden, paylaşmayı öğretmek ve örneklemek için de oldukça başarılı. Bir çocuk kitabında çocuk, karakter üzerinden insanları tanıyıp onlarla hayalinde arkadaşlık kuracaksa; Memo, samimi bir dostunuz olup iyilik ve fedakarlık adına iyi bir kaynak olacak...

İyilik mi, fedakarlık mı? Ne kadarı iyilik? Ne kadarı fedakarlık? Paylaşmak güzel mi?

Yorumlarda tartışmaya ne dersiniz?

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum