Sağlık

RAHİM AĞZI KANSERİNDE HPV AŞISI KULLANIMI VE ÖNEMİ


Konuk Yazar 24 Temmuz 12:32

İnsan Papilloma Virüsü (HPV) nedir?

HPV, serviks (rahim ağzı) kanserine ve genital siğillere neden olan bir virüstür. Bu virus ayrıca daha nadir saptanan vulva, vajina, anüs ve boğaz kanserlerinin nedenlerinden biridir. HPV ile enfekte olan birçok insan bunu farkında bile değildir. Çünkü bu enfeksiyon çoğu zaman sinsidir; belirti veya semptom görülmez. Çoğu kadın HPV ile enfekte olsa da hayatları boyunca bununla ilgili herhangi bir sorun yaşamaz. Bununla birlikte, kadınların yüzde 10 ila 20’sinde ise HPV enfeksiyonu iyileşmez. Bu durumda, rahim ağzı kanserinin ortaya çıkma riski daha yükselir. HPV enfeksiyonunun rahim ağzı kanserine neden olması genellikle ortalama 20 ila 25 yıl sürer. Bu nedenle, kanser gelişmeden önce herhangi bir anormalliği erken tespit etmek için, bir şikayet ve bulgu beklemeden, düzenli jinekolojik muayene ve tarama yaptırmak önemlidir.

Ülkemizde de tüm dünyada olduğu gibi rahim ağzı kanser tarama testleri (smear ve HPV testi) kullanılmaktadır. Bu testler yaygınlaştıkça her gün birçok kadın HPV ile enfekte olduğunu öğrenmektedir. Bununla birlikte hala kadınların birçoğu bu konuda yeterli bilgiye sahip değildir. HPV’den nasıl korunacaklarını ve gelecek nesilleri nasıl koruyacaklarını bilmemektedir.

HPV enfeksiyonu rahim ağzı kanserinin en yaygın nedenidir ve aşılanma ile bu enfeksiyonun oranını düşürmek mümkündür. Bu konu sadece kadınları değil erkekleri de ilgilendiriyor çünkü HPV, penis kanserinden de sorumlu ve erkeklerin de aşılanması önerilmektedir.

Gelin bu başlıkta HPV aşısını tanıyalım, belki bir hayatı değiştiririz, kim bilir?

İnsan Papilloma Virüsü aşısı nedir?

HPV aşısı, insanların “insan papilloma virüsü” veya “HPV” adı verilen bir virüsle enfekte olmasını önlemeye yardımcı olan aşıdır.

Neden HPV aşısı yaptırmalıyım?

HPV aşısı, HPV enfeksiyonuna yakalanmanızı önlemeye yardımcı olur. Ayrıca farklı sorunlara yol açan farklı HPV türleri vardır.

  • Cinsel organlardaki bir HPV enfeksiyonu rahim ağzı, vajina veya penis kanserine neden olabilir. Bazı HPV türleri genital siğillere neden olabilir.
  • Anüs çevresindeki bir HPV enfeksiyonu anüs kanserine neden olabilir.
  • Ağız ve boğazdaki bir HPV enfeksiyonu ağız ve boğaz kanserine neden olabilir.

Genital organlarda veya ağız ve boğazda HPV enfeksiyonu olan çoğu insan hayatları boyunca kanserle ilgili problem yaşamaz. HPV aşısı, -öncelikle- HPV ile karşılaşınca enfekte olmayı önlemenin iyi bir yoludur.

HPV insanlara nasıl bulaşır?

İnsanlar, ağızları veya cinsel organları enfekte olan birinin cinsel organlarına dokunursa HPV ile enfekte olma şansı vardır. Bu çoğunlukla oral, vajinal veya anal seks yoluyla olur. Ancak HPV, cinsel ilişki olmaksızın yakın genital-genital temas yoluyla yayılabilir. Cinsel olarak aktif yetişkinlerin yüzde 75 -80’inin, 50 yaşından önce en az bir genital HPV enfeksiyonu kapacağı tahmin edilmektedir. Prezervatifler HPV dahil cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların çoğunu önlemenin önemli bir yoludur. Ancak tüm genital cildi kapatmadıkları için HPV enfeksiyonuna karşı tam koruma sağlamazlar. Yani mutlaka prezervatif kullanın ancak prezervatif kullanmanız aşıya gerek olmadığı anlamına gelmez.

HPV aşısı hakkında

Aşı öncesi HPV taraması ve gebelik testi yapılmasına gerek yoktur. Üç farklı HPV aşısı mevcuttur. Ancak bunların hepsi her yerde mevcut değildir. Bu nedenle hangi aşı olacağınız, yaşadığınız yere bağlı olacaktır. Rahim ağzı kanserine neden olduğu bilinen HPV türleri ile enfeksiyonu önlemek için dünya çapında üç aşı (Gardasil, Gardasil-9 ve Cervarix) mevcuttur. Bu aşılar güvenlidir. Kansere sebep olma ihtimali olan servikal anormallikler (kanser öncesi) geliştiren kadın sayısını önemli ölçüde azaltır. Çalışmalar ayrıca, HPV aşısının rahim ağzı kanseri oranlarını azalttığını belgelemiştir. Gardasil ve Gardasil-9, genital siğillerin yüzde 90’ına neden olan iki HPV tipi ile enfeksiyonu da önler. HPV aşısı, bir kişiye HPV bulaşmadan önce verildiğinde en iyi sonucu verir. HPV aşısı, bir kişinin zaten sahip olduğu bir HPV enfeksiyonunu veya değişen rahim ağzı hücrelerini tedavi edemez. Bu nedenle, seks yapmadan önce yani HPV henüz bulaşmadan önce HPV aşısı yaptırmak daha iyidir.

Tek doz yeterli midir?

Hayır, tüm HPV aşıları dozlar halinde uygulanır. Dozlar ve doz aralıkları kişinin yaşına bağlıdır:

  • 15 yaşından küçükler en az 6 ay arayla 2 doz almalıdır.
  • 15 yaş ve üzeri kişiler 6 ayda 3 doz almalıdır. İkinci doz, birinciden bir ila iki ay sonra, üçüncü doz ise birinciden altı ay sonra verilir. Önerilen, dozların atlanmamasıdır ancak dozu kaçırırsanız baştan başlamanıza gerek yoktur.

HPV aşısını kaç yaşında yaptımalıyız?

  • HPV aşısının hem erkek hem de kız çocuklarında, 9 yaşından itibaren yapılmasında bir sakınca yoktur. Ancak genel olarak aşıyı 9 ila 26 yaşları arasında herhangi bir zamanda da yapılabilir. İnsanlar hamileyse aşı yaptırmamalıdır. Emzirme döneminde ise uygulanmasında bir sakınca yoktur.
  • HPV aşısı, 27 ila 45 yaş arasındaki bireyler için de ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmıştır; Bu yaş grubundaki yetişkinler, aşılama kararı ve etkinliği için hekimleri ile görüşmelidir.

HPV aşısı ne kadar süreyle koruyucudur?

Uzmanlar, aşının HPV enfeksiyonuna karşı ne kadar süre koruduğunu tam olarak bilmiyor. Ancak HPV aşısının zamanla koruma sağlama yeteneğini kaybettiğine dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır.

HPV aşısında olası yan etkiler

HPV aşısının başlıca yan etkileri, aşının yapıldığı yerde kızarıklığa, şişmeye veya ağrı ve nadir de olsa baygınlık hissidir. Bu riske karşı aşıdan sonra birkaç dakika muayene masasında dinlenin.

Her zaman işe yarar mı?

Aşı, rahim ağzı kanserine ve vajina kanserine neden olabilen HPV enfeksiyonu türlerini önlemede çok iyidir. Diğer kanser türlerinin riskini de azaltmakta etkisi vardır. Aşı, genital siğillere neden olan HPV türlerini önlemede de çok iyidir. Bununla birlikte aşı her HPV tipine karşı korumaz veya aşı olmasına rağmen kişiler yine de aşının koruduğunu iddia ettiği HPV türü ile enfekte olduğu görülmüştür. Ancak yine de HPV riskini azaltmanın en iyi yolu aşı olmaktır. Ancak HPV aşısı, insanları cinsel ilişki yoluyla bulaşan başka hastalıklara yakalanmaktan veya yaymaktan alıkoymaz. Seks yoluyla yayılan bir hastalığa yakalanmamak veya yaymamak için her zaman prezervatif kullanmalısınız.

Aşılama sonrasında da rutin taramalar devam eder. Çoğu uzman, 21 yaşından itibaren rahim ağzı kanseri taramasını önerir. Tarama, smear testi ve belirli HPV türlerinin varlığını araştırmak için rahim ağzından alınan hücrelerin test edilmesini içerir. Pap testleri, doktorun servikste kanser hücrelerini aramasının bir yoludur. Ayrıca “prekanser” adı verilen kansere dönüşme ihtimali olan hücreleri de ararlar.

HPV aşısı yaptırmak rahim ağzı kanserine yakalanma şansınızı azaltır. Ancak sizi tamamen korumaz. Bu nedenle ister aşılı olun ister aşısız olun düzenli jinekolojik muayene olmaya devam etmelisiniz.

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum