Sağlık

Yaşayan Fosil Ginkgo Biloba


Ceren Ceylan 5 Ağustos 11:29

Ginkgo biloba, 270 milyon yıl öncesinden -yani dinozorlar çağından- günümüze kadar neslini koruyarak ulaşmış bir canlı türü. Hem de eşi benzeri olmayan!.. Botanikçilerin tamamen ayrı bir familya, cins ve tür olarak sınıflandırdığı bu bitki, bin yıldan daha fazla bir ömre sahip.

Ülkemizde mabet ağacı olarak bilinen bu ağacın ismi Çince gümüş ve kayısı kelimelerine karşılık gelmektedir. İzmir, İstanbul, Ankara, Kırşehir ve hatta Trabzon’a kadar geniş bir yaşam alanına sahip. Tabii yaşam alanı böyle genişken, her yöreye göre ismi de değişiyor mabet ağacının. Gümüş kaysı, fil kulağı, kız saçı, çin yelpaze çamı, kutsal ağaç, fosil ağaç, beyin ağacı… Kim bilir; tanımadan kaç kere ginkgo gölgesinde oturmuşuzdur. Ama artık ginkgo bilobayı tanıma zamanı!

Gingko biloba nedir?

Bölümü Ginkgophyta, sınıfı Ginkgoopsida, takımı Ginkgoales, familyası Ginkgoaceae, cinsi Ginkgo, türü G. Biloba olarak sınıflandırılıyor. Görüyoruz ki eşi benzeri yok demek tam yerinde bir deyim olur! Bu kadar kendine özgü ve sayılmakla bitmeyecek faydalarına rağmen Gingko biloba türü ne yazık ki tehlikede.

Ginkgonun yaprakları geniş ve lobludur. Botanik olarak bu yaprak şeklinin adı apikaldir. Hatta bu şekil fil kulağına benzer ve bahsettiğim gibi bitki ülkemizde de fil kulağı olarak da adlandırılır. Ağaç yaz ve ilkbahar dönemlerinde yeşil yapraklara sahiptir. Sonbaharda bir görsel şölen yaratarak sararır. Kışın ise tüm yapraklarını döker.

Ginkgo biloba Çin’de çok fazla bulunan, özellikle tapınaklara dikilen ve hatta budizmi temsil eden bir ağaç. Tabii Budizmi temsil etmesi Kore ve Japonya’da da üzerindeki ilgiyi artırıyor.

Gingko biloba nasıl tüketilir?

Meyve eti ve kabuğu çıkarılmak şartıyla ginkgo tohumu pişirilip yenilebilir. Daha doğru ifade etmek gerekirse büyük bir yemek içine sadece birkaç tohum atılabilir. Çünkü bazı kaynaklara göre gingko bilobanın bir doz sınırından sonra zehirli olabileceği belirtilmiştir. Hatta bu kaynaklara göre gingko blobanın bir insan için günlük tüketimi 600 mg ile sınırlı olmalıdır. Aksi halde doz aşımına sebep olup insan sağlığına büyük zararlar da verme ihtimali söz konusu. Yani deyim yerindeyse kaş yaparken göz çıkartır!

Gingko meyvesinin içinde küçük cevize benzeyen çekirdekler vardır. Bu çekirdekleri Asya gurmeleri gayet beğenir. Çin’de düğün yemeklerinin ana malzemesi olarak da son derce meşhurdur. Japonlar ise az önce bahsettiğimiz temizlenmiş ve pişirilmiş tohumları yemek yanında çerez olarak kullanırlar.

Gingko yaprakları ise ülkemiz dahil birçok yerde çay yapımında kullanılmaktadır. Kurutulmuş gingko biloba yaprakları ve tohumlarının demleme yöntemi ile çayı yapılır. Ginkgo biloba çayının da alzheimer hastalığı, hafıza kaybı sorunları gibi tüm nöral sorunlara karşı iyi geldiği belirtiliyor.

Tabii artık günümüzde ginkgo biloba kullanmak çok kolay! İlaç firmaları bir sürü yararı olan bu bitkiyle çeşitli takviyeler hazırlamayı kaçıramazdı. Efervesan tabletten, sıvı özütten kapsüle kadar birçok farmakolojik şekli üretiliyor. Peki ginkgo bilobayı bu kadar çekici kılan hangi özellikleridir?

Gingko bilobanın yararları

Ginkgo biloba yüksek miktarda flavonoid ve terpenoid içerir. Yani bu demek oluyor ki yadsınamayacak derecede antioksidan bir madde.

Antienflamatuar bir maddedir. İltihabı azaltma yeteneği olması artrit ve kalp hastalıklarında önemli bir etken madde olabileceği anlamına gelir.

Psikiyatrik rahatsızlıklara ve depresyona iyi geldiği düşünülüyor. Tabii ki bu tedavide tek başına kullanılacağı anlamına gelmiyor ama tıbbi tedavi yanında bir etkisi olduğu gerçeğini de değiştirmiyor.

Beyin fonksiyonlarına iyi geldiği de söyleniyor. Zihinsel performansı artırabileceği yönünde iddialar olsa da bunların doğruluğu hala tartışılıyor.

Ginkgo biloba ile ilgili yapılan araştırmaların çoğu aslında göz sağlığı ile örtüşüyor. Bu yüzden uzmanlar Gingko bilobanın göz sağlığına faydası olduğunu söylüyorlar. Görme bozukluklarında yine tedavi yanında kullanıyorlar.

Eminim en çok dikkat çekecek özelliklerinden biri de migren ve baş ağrısına iyi gelmesidir. Günümüzde resmen sosyal bir hastalık olan migrene kan akışını artırdığı ve enfeksiyonu temizlediği için iyi geldiği için kullanan birçok insan var.

Yine antienflamatuar özelliğinden ve kan akışı hızlandırmasından dolayı astım ve KOAH tedavisinde de yardımcı olabileceği ve ayrıca cinsel işlev bozukluklarında da işe yaradığı söyleniyor.

Her şeyden sonra unutmayın ki herhangi bir bitkisel takviyede olduğu gibi, riskler her zaman vardır. Ginkgo, alerjiniz varsa veya bazı ilaçları alıyorsanız ciddi sağlık komplikasyonlarına yol açabilir. Bu yüzden gingko bilobaya diyetinizde yer vermek isterseniz doktorunuza veya eczacınıza danışmanızı öneririz!

Bu yazıyı kargala!
0 Yorum